Ramazan

Ramadan
по-арабски	رمضان‎
категория	ay
в Коране	2:185.
синонимы	ramazan
см. также	oruc

Ramadan (ər. رَمَضَانُ — ramadan‎‎‎), ramazan — hicri təqvimin doqquzuncu, oruc tutulan ayı. Müsəlmanların ən əziz saydığı aydır.

Etimologiya

Ayın adı yay mövsümünə aid olan r-m-d kökündən əmələ gəlir, buna görə də bu ayın başlandığı fəsili göstərir. Qədim zamanlarda ərəblər aralıq aylarının (nasi) vasitəsilə öz ilini günəş ilinə bərabərləşdirməyə çalışırdılar.

Quranda

Ramazan — müsəlman təqviminin yeganə ayıdır ki, Quranda adı çəkilir  İnsanlara doğru yolu göstərən, bu yolun və (haqqı batildən) ayırd edənin açıq-aydın dəlilləri olan Quran ramazan ayında nazil edilmişdir. Sizlərdən bu aya çatan şəxslər (həmin ayı) oruc tutmalıdırlar. Xəstə və ya səfərdə olanlar isə başqa günlərdə eyni sayda (oruc tutmalıdır.) Allah sizin üçün çətinlik deyil, asanlıq istəyir. O, (istəyir ki,) siz müddəti (buraxdığınız günlərin orucunu) tamamlayasınız və sizi doğru yola yönəltdiyinə görə Onu uca tutasınız. Bəlkə şükür edəsiniz. [2:185] .

Əl-Biruni фyın digər əhəmiyyətli günləri sırasında Hüseyn ibn Əlinin (да будет доволен им Аллах) doğulduğu 6-cı günü, Xadicənin (да будет доволен им Аллах) vəfat etdiyi 10-cu günü, Bədr yaxınlığında döyüşün baş verdiyi 17-ci günü, Məkkənin fəth edildiyi 19-cu günü, Əlinin(да будет доволен им Аллах) və imam Əli ər-Ridanın vəfat etdikləri 21-ci günü, Əlinin (да будет доволен им Аллах) doğulduğu 22-ci günü və, nəhayət, əl-Qədr (Ləylət əl-Qədr) gecəsi kimi 27-ci gecəsini xatırlayır. Əfsanəyə əsasən, Ramazan ayının gecələrinin birində Hira mağarasında Məhəmməd peyğəmbərə ﷺ birinci dəfə vəhy nazil olur. В Джами ас-Сагир имама ас-Суйути приводит хадис, в котором сказано: «Свитки (сухуф) Ибрахима были ниспосланы 1-го рамадана, Таурат (Тора) был ниспослан 6-го рамадана, Инджиль (Евангелие) — 13 рамадана, Забур (Псалтирь) — 18 рамадана, а Коран — 24 рамадана». Таким образом, можно сказать, что месяц рамадан играл исключительную роль для всех Писаний, ниспосланных Аллахом.

Qərb tədqiqatçıları Ramazan ayında tutulan orucu Musa qanununun ikinci lövhələrinin verilməsi ilə əlaqələndirirlər ki, bu, yəhudi ənənəsinə əsasən, Kəffarə Günündə (Yom-Küpür) baş vermişdir.

Müddəti

Hicri təqvimlərdə ayın müddəti 29 və 30 gün arasında tərəddüd edir. Müsəlman ayı, həmçinin Ramazan, təzə ayın çıxması ilə başlanır. Təzə ay aydın göründükdə, yəni astronomik ay doğmasından bir neçə saat sonra. Əgər hansısa səbəblərdən ayı görmək mümkün olmursa, o zaman oruc Şəvval ayının 30 günü keçdikdən sonra hesablanmağa başlanır. Bəzi müasir hüquqşünas alimlər hesab edirlər ki, əgər Yer kürəsinin hər hansı yerində təzə ay qeyd edilmişdirsə, deməli, bu andan etibarən dünyanın hər yerində yeni ay başlanır. Digər alimlər hesab edirlər ki, ayın başlanğıc tarixinin təyin olunması Yer kürəsinin başqa yerlərində təzə ayın görünməsindən asılı deyil və hər bir yaşayış məntəqəsi və ya region ayın başlanmasını müstəqil qaydada müəyyən etməlidir. Bu səbəbdən Ramazan ayının başlanması və bitməsi tarixlərinin təyini regiondan asılı olaraq fərqlənə bilər.

Əl-Qədr gecəsi

Quranda Ramazan ayı gecələrindən biri olan Əl-Qədr gecəsi (Ləylət əl-Qədr) də xatırlanır ki, ona əl-Qədr ("Qüdrət") surəsi həsr edilmişdir. Mələklərin “hər bir əmr üçün“ endiyi bu gecə “1000 aydan daha gözəl” gecə kimi təsvir edilir ki, bu da “dan yeri ağaranadək“ xeyir-dua verilər deməkdir [97:1-5]. Görünür, həmin gecə əd-Duxan ("Tüstü") surəsində “xeyir-dualı” gecə kimi xatırlanır [44:3]. Bəzi ilahiyyatçılar hesab edirlər ki, əl-Qədr gecəsi Ramazan ayının 27-ci günü yetir , ancaq bu tarix tam etibarlı deyil. Buna görə də dindar müsəlmanlar Ramazan ayının son on gününün bütün tək gecələrini xeyirxah əməllər etməyə sərf edir ki, onlardan biri hər halda əl-Qədr gecəsinə təsadüf edir. Hesab edilir ki, bu gecə Allah insanların taleləri haqqında qərarlar qəbul edir, ona görə də bu gecə məsciddə Quran oxumaqla və Allaha yönəlik dualarla keçiririlir.

Oruc

“Ağ sapı qara sapdan ayırmaq” mümkün olduğu andan günəş batanadək dindarlara yemək, içmək və qadınlarla cinsi əlaqələdə olmaq qadağan edilir. Zahılar və yolda olan şəxslər oruc tutmaqdan azad olunur.

Ramazan ayının ilin isti fəslinə təsadüf etdiyi zaman müsəlmanların fəallığı gözə çarpacaq qədər yenir. Bəzi müsəlmanlar gecənin çox hissəsini, yəni hava temperaturunun aşağı yenən, yeməyə və içməyə icazə verilən zaman oyaq qalır. Bu zaman çox vaxt ticarət və sənaye zəifləyir. bəzi işəgötürənlər Ramazan ayında öz işçilərinin iş gününü bir neçə saatlıq qısaldırlar. Oruc "kiçik bayramla" - id əl-fitrlə başa çatır.

Təravih

Hər gün gecə namazından (İşa) sonra müsəlmanlar birgə qaydada Təravih namazını qılır, Quran oxuyur, Ramazan ayının son ongünlüyündə isə məsciddə qalıb dini ibadət (İtikaf) edirlər.

Чтение Корана

Согласно преданию, в месяц рамадан ангел Джибриль читал пророку Мухаммаду ﷺ все айаты Корана, которые были ниспосланы за прошедший год. Затем пророк ﷺ читал эти айаты Джибрилю, который внимательно слушал их. После проверки Пророк ﷺ читал эти айаты народу в мечети, где народ в свою очередь заучивал их наизусть. Этот процесс был назван арза. В последний рамадан в жизни пророка Мухаммада ﷺ, этот процесс был исполнен дважды, и был назван арза аль-ахира («последняя арза»). В истории Корана арза играет исключительную роль, так как благодаря этому, удавалось контролировать обученных чтению Корана людей, и исключить их ошибки и забывание. Таким образом, месяц рамадан является не только месяцем, в который был ниспослан Священный Коран, но и месяцем, в ходе которого проводилась его тщательная проверка.

Желательным является прочтение всего Корана в течение месяца рамадан. Для этой цели Коран разделён на 30 равных частей, которые называются джузами (ар. جزء‎).

Ədəbiyyat

İstifadə edilən ədəbiyyat

• Али-заде, А. А. Рамадан // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007.
• Гогоберидзе, Г. М. Рамадан // Исламский толковый словарь. — Ростов-на-Дону : Феникс, 2009. — С. 187.
• Plessner, M., Ramaḍān // Encyclopaedia of Islam, Second Edition. — Leiden : E. J. Brill, 1995. — Vol. 8 (Ned—Sam). — P. 418.
• Plessner, M., Ramaḍān // Encyclopaedia of Islam. First Edition (1913-1936). — Leiden : E. J. Brill, 1993. — Vol. 6 (Marocco—Ruzzik). — P. 1111.

Дополнительная литература

• Резван, Е. А. Рамадан // Ислам: энциклопедический словарь. — М. : Наука, 1991. — С. 197.
• Neuwirth, Angelika, Ramadan // Encyclopaedia of the Qurʾān. — Leiden : E. J. Brill, 2004. — Vol. 4 (P—Sh). — P. 338.
• Ramaḍān // Integrated Encyclopedia of the Qurʾān. — Sherwood Park: CIS, 2013—2017. — Vol. 5 (P—So).
• Wagtendonck, K., Fasting in the Koran. — Leiden, 1968.

Məqalə haqqında məlumat

• Müəllif: Nagmetov, R. Ş.; E-mail: feedback@quranacademy.org.
• Biblioqrafik istinad: Ramazan [Elektron resurs] // QuranAcademy.org: Quran Akademiyası. 2016—2018 il.
• URL: http://az.quranacademy.org/encyclopedia/article/Ramadan
• İlk dərc edilməsi tarixi: 26 августа 2017 il.
• Yenilənmə tarixi: 26 декабря 2017 г.
  

Основной автор этой статьи — участник Maqivi. Если вы хотите обсудить содержание статьи, то перейдите на страницу обсуждения статьи или на страницу обсуждения участника. Ссылки: Цитаты / Просмотр (адм) / Википедия / Brill: 1-st, 2-nd, EQ / Али-заде, А. Мета-теги:  / Google / Яндекс :