Tövbə: различия между версиями
Нет описания правки |
Нет описания правки |
||
| Строка 26: | Строка 26: | ||
Tövbənin zəruriliyinə sübut kimi Quranın növbəti ayətini gətirmək olar ki, burada deyilir: : {{ЦК|Ey iman gətirənlər! Hamınız Allaha tövbə edin ki, bəlkə nicat tapasınız!|24|31}}. Tövbə günahların bağışlanması vasitəsilə qurtuluş və müvəffəqiyyətə doğru bir yoldur. Tövbə etmək hökmü bildirilən ayətdə Uca Allah bütün möminlərə müraciət edir. Bu o deməkdir ki, günahsız və səhvsiz insanlar olmur. Hər bir insanın öz günahlarından qurtulması üçün Allaha müraciəti bütün cəmiyyətin sağlam olmasının təməlidir. Tövbə etməklə, insan öz səhvlərini etiraf edir, Allah qarşısında onları bir daha etməmək öhdəliyini öz üzərinə götürür, Allahın Mərhəmətinə sığınır, çünki anlayır ki, yalnız O, günahları bağışlayır. <ref name="islamisemya" />. | Tövbənin zəruriliyinə sübut kimi Quranın növbəti ayətini gətirmək olar ki, burada deyilir: : {{ЦК|Ey iman gətirənlər! Hamınız Allaha tövbə edin ki, bəlkə nicat tapasınız!|24|31}}. Tövbə günahların bağışlanması vasitəsilə qurtuluş və müvəffəqiyyətə doğru bir yoldur. Tövbə etmək hökmü bildirilən ayətdə Uca Allah bütün möminlərə müraciət edir. Bu o deməkdir ki, günahsız və səhvsiz insanlar olmur. Hər bir insanın öz günahlarından qurtulması üçün Allaha müraciəti bütün cəmiyyətin sağlam olmasının təməlidir. Tövbə etməklə, insan öz səhvlərini etiraf edir, Allah qarşısında onları bir daha etməmək öhdəliyini öz üzərinə götürür, Allahın Mərhəmətinə sığınır, çünki anlayır ki, yalnız O, günahları bağışlayır. <ref name="islamisemya" />. | ||
== | == Sünnədə == | ||
Tövbənin vacibliyi haqqında Məhəmməd peyğəmbərin {{сас}} hədislərində də deyilir: | |||
* '' | * ''Allaha and olsun ki, həqiqətən, mən gündə yetmiş dəfədən çox Allahdan məni bağışlamasını diləyirəm və Onun qarşısında tövbə edirəm.''<ref>{{аль-Бухари|№ 6307}}</ref><ref>{{ат-Тирмизи|№ 3259}}</ref>. | ||
* '' | * ''Ey insanlar, Allahın qarşısında tövbə edin, mən, həqiqətən, gündə yüz dəfə Onun qarşısında tövbə edirəm.''<ref>{{Муслим|№ 2702}}</ref>. | ||
* '' | * '' Allah o kəsləri bağışlayar ki, onlar desin: "Böyük Allahdan üzr diləyirəm ki, Ondan qeyrisi ibadətə laig olanı yoxdur. O vardır, hər yerdədir və mən Onun qarşısında tövbə edirəm''<ref>{{Абу Дауд|№ 1517}}</ref><ref>{{ат-Тирмизи|№ 3577}}</ref><ref>{{китаб|аль-Бухари|Тарих аль-кабир|2/1/379}}</ref><ref>{{китаб|Ибн Са‘д|ат-Табакат|7/66}}</ref><ref>{{аль-Хаким|№ 1/511, 2/117, 118}}</ref>. | ||
* '' | * ''Rəbb Öz quluna gecənin sonunda daha yaxın olur, və əgər sən o zaman Allahı yad edənlərdən biri ola bilirsənsə, ol. ''<ref>{{ат-Тирмизи|}}</ref><ref>{{аль-Хаким|}}</ref>. | ||
* '' | * ''Qul öz Rəbbinə səcdə etdiyi zaman daha yaxın olur, odur ki, belə anlarda Allahı daha çox çağırın''<ref>{{Муслим|№ 482}}</ref><ref>{{Абу Дауд|№ 875}}</ref><ref>{{ан-Насаи|№ 2/226}}</ref>. | ||
* '' | * ''Allaha and olsun ki, mən gündə yetmiş dəfədən çox Allaha günahlarımı bağışlasın deyə dua [istiqfar] oxuyuram və Onun qarşısında tövbə edirəm''<ref>{{аль-Бухари}}</ref><ref name="today" />. | ||
== Смысл покаяния == | == Смысл покаяния == | ||
Версия от 05:39, 29 декабря 2017
| по-арабски | |
| категория | эмоции, чувства, поклонение |
| синонимы | раскаяние, тауба, тавба |
| упоминание в Коране | |
Tövbə (ər. ٌتَوْبَة — tavbat; «qayıdış») — müsəlmanın Allah qarşısında günahlı olduğunu etiraf etməsi, buna görə təəssüflənməsi və günahlarının bağışlanması üçün Allaha dua edərək onlardan qəti imtina etmək niyyətini bildirməsi ilə ifadə olunan tövbədir [1][2][3].
Müsəlman ilahiyyatçı alimlərinin fikrincə, əgər insan öz günahlarının yalnız bir qisminə tövbə etdisə, o zaman onun qalan günahları yenə də onun boynunda qalacaq. Bu səbəbdən bütün günahlara tövbə etmək mütləqdir[4]. Tövbə qəbul olunsun deyə imansızlıqdan imana qayıtmaq, pisliklərdən xeyirxahlığa doğru dönmək, dərin təəssüf hissi ilə günahlardan əl çəkmək və əvvəlki vəziyyətə daha heç vaxt qayıtmamağa qəti qərar vermək lazımdır. Əsl tövbənin vacib şərtləri həmçinin odur ki, müsəlman ibadətin mütləq ayinlərinə əməl etsin, borclarını ödəsin və icazə verilmiş (halal) qida qəbul etsin[5]. Quranın surələrindən biri ət-Tövbə adlanır. .
Quranda
Tövbənin vacibliyini bir çox Quran ayətləri və Məhəmməd peyğəmbərin ﷺ hədisləri göstərir. Məsələn, ət-Tahrim Qadağa surəsində deyilir:
Ey iman gətirənlər! Allaha səmimi olaraq tövbə edin. Ola bilsin ki, Rəbbiniz günahlarınızdan keçsin və sizi, Allah o Peyğəmbəri və onunla birlikdə iman gətirənləri utandırmayacağı gündə, (ağacları) altından çaylar axan Cənnət bağlarına daxil etsin. Onların nuru önlərindən və sağ tərəflərindən ətrafa yayılacaqdır. Onlar deyəcəklər: 'Ey Rəbbimiz! Nurumuzu bizim üçün tamamla və bizi bağışla. Həqiqətən, Sən hər şeyə qadirsən!' [66:8]
.
T-v-b kökündən yaranmış sözlərə Quranda 86 dəfə rast gəlinir.[6].
Göstərilən ayətdə tövbənin mahiyyəti haqqında, əsl tövbənin yalnız nəsuh tövbə şəklində, yəni günah işlətdiyinə qəlbən təəssüflənərək və onu bir daha təkrarlamamaqda qəti niyyətli olaraq mümkün olması barədə söhbət gedir. Belə tövbəyə ciddi riayət etmək lazımdır. [5][7]. “Tövbə” sözü Allah haqqında istifadə olunursa, Rəbbinin Öz qulunu ən yaxşı vəziyyətə qaytarması, ona fürsət verməsi və onun tövbəsini qəbul etməsi nəzərdə tutulur. [5]. Tövbənin qəbul edilməsi İlahi Mərhəmətin vacib aspektidir. [8].
Tövbə Adəm peyğəmbərdən bəri gəlir və Qiyamət gününün (yavm əl-kiyama) özünədək qüvvədə qalacaq. Allah bilildirir ki, O, çoxallahlılıqdan (şirk) başqa istənilən günahları bağışlaya bilər. İnsana böyük dəyər və əhəmiyyət verərək, Tanrı insanların münasibətlərinə qarışmaq istəmədiyini bildirdi və onlara qarşılıqlı inciklik və iddialarını öz aralarında həll etməyi buyurdu. Əgər günah edilməsi nəticəsində başqa insana ziyan vurulmuşdursa, o zaman tövbə vurulmuş ziyanın ödənilməsini də nəzərdə tutur. Möminlər etdikləri günahlara görə ümidsizliyə qərq olmamalı, özlərini Allahın ixtiyarına buraxıb, mənəvi cəhətdən paklaşmağa və yenilənməyə cəhd etməlidirlər. Heç də təsadüfi deyil ki, Rəbb möminlərə heç vaxt Onun mərhəmətinə ümidi itirməməyi məsləhət görür. Əgər möminlər Allahın buyurduğu kimi tövbə edərlərsə, deməli, onların qurtulmasına ümid var. Uca Allah insanların tövbə etməsinə ehtiyac duymur. Ancaq yenə də onlar, Rəbb sədaqətli qulları olaraq, əllərini göyə açıb dua etsələr və günahlarını bağışlamasını Ondan xahiş etsələr, O, bundan razı qalar.[5].
Tövbənin zəruriliyinə sübut kimi Quranın növbəti ayətini gətirmək olar ki, burada deyilir: :
Ey iman gətirənlər! Hamınız Allaha tövbə edin ki, bəlkə nicat tapasınız! [24:31]
. Tövbə günahların bağışlanması vasitəsilə qurtuluş və müvəffəqiyyətə doğru bir yoldur. Tövbə etmək hökmü bildirilən ayətdə Uca Allah bütün möminlərə müraciət edir. Bu o deməkdir ki, günahsız və səhvsiz insanlar olmur. Hər bir insanın öz günahlarından qurtulması üçün Allaha müraciəti bütün cəmiyyətin sağlam olmasının təməlidir. Tövbə etməklə, insan öz səhvlərini etiraf edir, Allah qarşısında onları bir daha etməmək öhdəliyini öz üzərinə götürür, Allahın Mərhəmətinə sığınır, çünki anlayır ki, yalnız O, günahları bağışlayır. [4].
Sünnədə
Tövbənin vacibliyi haqqında Məhəmməd peyğəmbərin ﷺ hədislərində də deyilir:
- Allaha and olsun ki, həqiqətən, mən gündə yetmiş dəfədən çox Allahdan məni bağışlamasını diləyirəm və Onun qarşısında tövbə edirəm.[9][10].
- Ey insanlar, Allahın qarşısında tövbə edin, mən, həqiqətən, gündə yüz dəfə Onun qarşısında tövbə edirəm.[11].
- Allah o kəsləri bağışlayar ki, onlar desin: "Böyük Allahdan üzr diləyirəm ki, Ondan qeyrisi ibadətə laig olanı yoxdur. O vardır, hər yerdədir və mən Onun qarşısında tövbə edirəm[12][13][14][15][16].
- Rəbb Öz quluna gecənin sonunda daha yaxın olur, və əgər sən o zaman Allahı yad edənlərdən biri ola bilirsənsə, ol. [17][18].
- Qul öz Rəbbinə səcdə etdiyi zaman daha yaxın olur, odur ki, belə anlarda Allahı daha çox çağırın[19][20][21].
- Allaha and olsun ki, mən gündə yetmiş dəfədən çox Allaha günahlarımı bağışlasın deyə dua [istiqfar] oxuyuram və Onun qarşısında tövbə edirəm[22][5].
Смысл покаяния
Любой мусульманин может вольно или невольно впасть в грех, но покаяние позволяет очиститься от греха. Оно даёт мусульманину возможность стать лучше, чище. Она заставляет задуматься о своих поступках и даёт указание не совершать этих грехов вновь. Покаяние нужно всем. Оно должно пройти через сердце человека и не должно быть показным, иначе от него не будет толка. Исключения составляют публичные покаяния, которые должны быть лишены гордыни. Покаянием движет стыд перед Аллахом и людьми за свои поступки. Покаявшись в совершённом грехе, мусульманин не должен допускать его вновь. Нет разницы в том, большой грех совершил мусульманин или маленький, даже маленькая ложь может привести к большой трагедии[5].
Условия покаяния
Согласно исламским источникам, покаяние не будет искренним и правильным и Аллах не примет его, если не будут соблюдаться определённые условия, доказывающие искренность кающегося. Из этих условий:
- раскаяние должно быть ради Аллаха и иметь цель угодить Ему, поскольку Аллах не принимает никаких деяний, если они не сделаны только ради Него и не имеют цель угодить Ему и не соответствуют Его повелению следовать Его посланнику. Это значит, что любое дело должно иметь цель угодить Аллаху и должно быть благочестивым, то есть должно соответствовать сунне.
- отказ от совершения грехов. Если человек, будучи грешником, совершает нечестивые и запретные поступки, то он должен немедленно отказаться от них, а если он не исполняет предписания Аллаха, то он должен без промедления исполнить их и возместить то, что он упустил, если это можно возместить.
- человек должен испытывать угрызения совести и сожалеть о том, что он раньше совершил прегрешения и должен немедленно отказаться от совершения грехов и иметь искреннее намерение не совершать их в будущем. Ведь покаяние не будет искренним и правильным, пока человек не испытает сильное сожаление, угрызения совести, досаду и печаль за то, что он ослушался Аллаха, будучи грешником.
- твердое намерение не совершать грехи в будущем. Человек должен раскаяться Аллаху в своих грехах, имея твердое намерение не совершать грех в будущем, и регулярно исполнять предписания Аллаха, возмещая то, что он не исполнял из них, всегда повиноваться Аллаху и не совершать нечестивые дела до самой своей смерти, имея твердое намерение всю жизнь выполнять то, что Аллах приказал и предписал и оставить все, что Аллах запретил.
- отсутствие преднамеренности и настойчивости в совершении грехов. Преднамеренность и упорство в совершении грехов значит, что человек заранее решил совершить грех и насладиться им, не повинуясь Аллаху и намереваясь повторять эти грехи. Раскаяние в этом случае — раскаяние лжецов, которые оставили грех временно и ждут подходящий случай, чтобы совершить их.
- кающийся должен раскаяться не только сердцем и языком, но и тем, что он должен творить добрые деяния, которые доказывают, что он искренне раскаялся своим сердцем. Ведь повиновение Аллаху, исполнение религиозных обязанностей и совершение добрых дел усиливают веру в сердце кающегося и помогают ему отказаться от прегрешения и возместить то, что он проводил часть своей жизни, забавляясь, наслаждаясь и совершая грехи.
- кающийся должен постоянно придерживаться покаяния и не должен нарушать его поскольку это — условие истинного, искреннего, полезного покаяния.
- покаяние должно быть своевременным, то есть до того, как придет смерть к человеку, и до того, когда взойдет солнце с запада[23].
Если в результате совершения греха был причинён вред другому человеку, то покаявшийся должен возместить нанесённый ущерб. Например, за ифтира’ (недоказанное обвинение в грехе, чаще — в прелюбодеянии) обидчик должен просить прощения у обиженного и предоставить ему право либо простить, либо наказать его за причинённый вред. Если ущерб заключался в злословии и сплетнях, то у пострадавшего также следует просить прощения. Обращение каждого человека к Всевышнему за избавлением от своих грехов является залогом здоровья всего общества. Совершая покаяние, человек признаёт свои ошибки, перед Богом берёт на себя обязательство не совершать их впредь, прибегает к Милости Аллаха, осознавая, что только Он прощает грехи[4].
Qeydlər
- ↑ توبة // AlMaany.com. (ар.)
- ↑ محمد بن صالح العثيمين ما تعريف التوبة و ما شروطها؟ // IslamWay.net. (ар.)
- ↑ انواع التوبه ووقتها // IslamMessage.com. (ар.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Фаттахов Т. Не бывает людей безгрешных. Тауба — спасение // IslamiSemya.com.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Покаяние, которое будет принято // Islam-Today.ru.
- ↑ Quran Dictionary - ت و ب // Corpus.Quran.com.
- ↑ А. Али-заде, 2007.
- ↑ U. Rubin, 2004.
- ↑ al-Buhari as-Sahih. — № 6307.
- ↑ ат-Тирмизи Сунан. — № 3259.
- ↑ Муслим ас-Сахих. — № 2702.
- ↑ Абу Дауд Сунан. — № 1517.
- ↑ ат-Тирмизи Сунан. — № 3577.
- ↑ аль-Бухари Тарих аль-кабир. — 2/1/379.
- ↑ Ибн Са‘д ат-Табакат. — 7/66.
- ↑ аль-Хаким Мустадрак. — № 1/511, 2/117, 118.
- ↑ ат-Тирмизи Сунан.
- ↑ аль-Хаким Мустадрак.
- ↑ Муслим ас-Сахих. — № 482.
- ↑ Абу Дауд Сунан. — № 875.
- ↑ ан-Насаи Сунан. — № 2/226.
- ↑ al-Buhari as-Sahih.
- ↑ Рамаданова А. Тауба (Покаяние) // VHijabe.ru.
Ədəbiyyat
- İstifadə edilən ədəbiyyat
- Али-заде, А. А. Тауба // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007.
- Rubin, Uri, Repentance and Penance // Encyclopaedia of the Qurʾān. — Leiden : E. J. Brill, 2004. — Vol. 4 (P—Sh). — P. 426.
- Первоисточники
- Bayḍāwī, Anwār.
- Ibn al-Jawzī, Zād.
- Ibn Qudāma, ʿAbdallāh b. Aḥmad, Kitāb al-Tawwābīn. — Beirut, 1974.
- Дополнительная литература
- Denny, F.M., Tawba // Encyclopaedia of Islam, Second Edition. — Leiden : E. J. Brill, 2000. — Vol. 10 (Tā'—U).
- Repentance // Integrated Encyclopedia of the Qurʾān. — Sherwood Park: CIS. — Vol. 5 (P—So).
- Rubin, U., Between Bible and Qurʾān. — Princeton, 1989.
Məqalə haqqında məlumat
- Müəllif: д-р ислам. наук Гасанов, М. Ш.; E-mail: feedback@quranacademy.org.
- Biblioqrafik istinad: Tövbə [Elektron resurs] // QuranAcademy.org: Quran Akademiyası. 2016—2018 il.
- URL: http://az.quranacademy.org/encyclopedia/article/Tawba
- İlk dərc edilməsi tarixi: 27 ноября 2017 il.
Ссылки: Цитаты / Просмотр (адм) / Википедия / Integrated EQ / Brill: 1-st, 2-nd, EQ / Али-заде, А. Мета-теги: / Google / Яндекс : |