Şirk: различия между версиями

Материал из Академия Корана
Перейти к навигации Перейти к поиску
← Предыдущая правка
ВизуальныйВики-текст
Нет описания правки
 
(не показано 16 промежуточных версий 3 участников)
Строка 2: Строка 2:
|colspan="2" |<center>'''Многобожие'''</center>
|colspan="2" |<center>'''Многобожие'''</center>
|-
|-
|''{{s|по-арабски}}''||<center>الشرك</center>
|''{{s|ərəbcə}}''||<center>الشرك</center>
|-
|-
|''категория''||неверие
|''kategoriya''||küfr
|-
|-
|''синонимы''||политеизм, ширк
|''sinonimlər''||politeizm, şirk
|-
|-
|colspan="2" |''упоминание в Коране''
|colspan="2" |''Quranda''
:{{hqa|4|48}}; {{hqa|6|64}}; {{hqa|7|33}}, {{hqa3|7|173}}; {{hqa|11|101}}; {{hqa|15|96}}; {{hqa|16|86}}; {{hqa|17|22}}, {{hqa|17|39|name=39}}; {{hqa|21|24}}, {{hqa|21|29|name=29}}; {{hqa|22|31}}; {{hqa|25|55}}; {{hqa|31|13}}; {{hqa|34|33}}; {{hqa|35|40}}; {{hqa|39|45}}; {{hqa|109|3}}
:{{hqa|4|48}}; {{hqa|6|64}}; {{hqa|7|33}}, {{hqa3|7|173}}; {{hqa|11|101}}; {{hqa|15|96}}; {{hqa|16|86}}; {{hqa|17|22}}, {{hqa|17|39|name=39}}; {{hqa|21|24}}, {{hqa|21|29|name=29}}; {{hqa|22|31}}; {{hqa|25|55}}; {{hqa|31|13}}; {{hqa|34|33}}; {{hqa|35|40}}; {{hqa|39|45}}; {{hqa|109|3}}
|}
|}
Строка 19: Строка 19:


İslam mənbələrinə görə, ilk dəfə şirk Nuh peyğəmbərin camaatı arasında yaranıb. Peyğəmbərin sahbəsi İbn Abbas tərəfindən bildirilir ki, Nuhla Adəmin arasında on yüzillik zaman fərqi var idi. Bu zaman ərzində insanlar həqiqi Təkallahlılıqda idilər, ancaq bundan sonra iblis onları yoldan çıxardı və Yer üzündə bütpəsəliyin birinci təzahürləri yarandı.
İslam mənbələrinə görə, ilk dəfə şirk Nuh peyğəmbərin camaatı arasında yaranıb. Peyğəmbərin sahbəsi İbn Abbas tərəfindən bildirilir ki, Nuhla Adəmin arasında on yüzillik zaman fərqi var idi. Bu zaman ərzində insanlar həqiqi Təkallahlılıqda idilər, ancaq bundan sonra iblis onları yoldan çıxardı və Yer üzündə bütpəsəliyin birinci təzahürləri yarandı.
В предании, упомянутом [[аль-Бухари]] рассказывается о [[праведник|праведных]] людях [[Вадд]], [[Сува‘]], [[Йагус]], [[Йа‘ук]] и [[Наср]]. Когда они умерли, пришел [[шайтан]] к людям со словами: «Установите им [[памятник]]и, ведь они были великими людьми. Останавливали вас, когда вы совершали плохое и призывали вас к лучшему. Поставьте им памятники, и видя эти памятники, вы будете вспоминать их праведность и будете стараться быть похожими на них». И люди установили им памятники. Прошли года, прошли столетия. Умерли те, которые знали зачем этим людям поставили памятники. И вновь пришел шайтан к людям со словами: «Воистину, эти памятники являлись божествами для ваших [[отец|отцов]], не отказывайтесь от религии ваших отцов, [[поклонение|поклоняйтесь]] им также, как поклонялись ваши отцы». И люди начали поклоняться этим памятникам. И Аллах захотел вывести этих людей из темноты многобожия к свету единобожия. Он послал к ним Нуха {{ас}}, который призывал их оставить [[идол]]ов и поклоняться одному лишь Аллаху. Он призывал [[день|днём]] и [[ночь]]ю, [[скрытое|скрыто]] и [[явное|явно]]. Однако они ослушались, возгордились и сказали: {{ЦК|Не отрекайтесь от ваших богов: Вадда, Сува‘а, Йагуса, Йа‘ука и Насра.|71|23}}. И призвал Нух {{ас}} Господа: {{ЦК|Господи! Не оставь на [[земля|земле]] ни одного [[неверующий|неверующего]] жителя!|71|26}}. И ответил Аллах на призыв Нуха {{ас}}. Аллах погубил тех, которые не уверовали {{hqa-line|11|40|44}}.


Əl-Buxarinin qeyd etdiyi rəvayətdə Vadd, Suva, Yəğus, Yəuq və Nəsr adlı mömin adamlardan bəhs olunur. Onlar öləndə, şeytan insanlara bu sözlərlə müraciət etdi: "Onlara abidələr ucaldın, axı onlar böyük insanlar olub. Siz pis iş tutanda, onlar sizi dayandırmış, yaxşılığa çağırırmışlar. Onlara abidələr ucaldın ki, bu abidələri görəndə, siz onların mömin olduqlarını yada salasınız və onlara oxşamağa çalışasınız". Və insanlar onlara abidələr ucaltdı. İllər keçdi, yüzilliklər ötdü. Bu insanlara nə üçün abidələr qoyulduğunu bilən kəslər öldü. Və yenidən şeytan insanlara müraciət etdi: "Həqiqətən, bu abidələr sizin atalarınızın illahları idi, atalarınızın dinindən dönməyin, onlara atalarınız sitayiş etdiyi kimi sitayiş edin". Və insanlar bu abidələrə sitayiş etməyə başladılar. Və Allah bu insanları şirkin qaranlığından təkallahlılığın işığına çıxarmaq istədi. O, onlara Nuhu {{ас}} göndərdi və Nuh {{ас}} onları bütlərdən əl çəkməyə və yalnız Allaha ibadət etməyə çağırırdı. O, buna gecə və gündüz, gizlində və aşkarda çağırırdı. Ancaq onlar sözə baxmadılar, təkəbbürləndilər və dedilər:  
Əl-Buxarinin qeyd etdiyi rəvayətdə Vadd, Suva, Yəğus, Yəuq və Nəsr adlı mömin adamlardan bəhs olunur. Onlar öləndə, şeytan insanlara bu sözlərlə müraciət etdi: "Onlara abidələr ucaldın, axı onlar böyük insanlar olub. Siz pis iş tutanda, onlar sizi dayandırmış, yaxşılığa çağırırmışlar. Onlara abidələr ucaldın ki, bu abidələri görəndə, siz onların mömin olduqlarını yada salasınız və onlara oxşamağa çalışasınız". Və insanlar onlara abidələr ucaltdı. İllər keçdi, yüzilliklər ötdü. Bu insanlara nə üçün abidələr qoyulduğunu bilən kəslər öldü. Və yenidən şeytan insanlara müraciət etdi: "Həqiqətən, bu abidələr sizin atalarınızın illahları idi, atalarınızın dinindən dönməyin, onlara atalarınız sitayiş etdiyi kimi sitayiş edin". Və insanlar bu abidələrə sitayiş etməyə başladılar. Və Allah bu insanları şirkin qaranlığından təkallahlılığın işığına çıxarmaq istədi. O, onlara Nuhu {{ас}} göndərdi və Nuh {{ас}} onları bütlərdən əl çəkməyə və yalnız Allaha ibadət etməyə çağırırdı. O, buna gecə və gündüz, gizlində və aşkarda çağırırdı. Ancaq onlar sözə baxmadılar, təkəbbürləndilər və dedilər:  
{{ЦК|Öz məbudlarınızı tərk etməyin; Vəddi, Suvaı, Yəğusu, Yəuqu və Nəsri tərk etməyin!|71|23}}
{{ЦК|Öz məbudlarınızı tərk etməyin; Vəddi, Suvaı, Yəğusu, Yəuqu və Nəsri tərk etməyin!|71|23}}
Və Nuh {{ас}} Rəbbi çağırdı: {{ЦК|Ey Rəbbim, kafirlərdən yer üzündə bir nəfəri belə sağ qoyma!|71|26}}
Və Nuh {{ас}} Rəbbi çağırdı: {{ЦК|Ey Rəbbim, kafirlərdən yer üzündə bir nəfəri belə sağ qoyma!|71|26}}
Və Allah Nuhun {{ас}}çağırışına cavab verdi. Allah iman gətirməyənləri məhv etdi {{hqa-line|11|40|44}}
Və Allah Nuhun {{ас}} çağırışına cavab verdi. Allah iman gətirməyənləri məhv etdi {{hqa-line|11|40|44}}
 
Daha sonra tarix boyunca çoxallahlılıq müxtəlif yerlərdə yenidən meydana gəlirdi. Və İbrahimin (Avraam) {{ас}} camaatı bundan qaça bilmədi. Onlar bütlərə, planetlərə, aya, günəşə sitayiş etməyə başladılar. Allahın onlara rəhmi gəldi və O, mömin nəsil (xələflər) bəxş etdiyi İbrahimi {{ас}} onlara göndərdi. Axı sonrakı bütün peyğəmbərlər və elçilər İbrahimin oğlu İshaqdan (İsaak) {{ас}} törəmişlər. İbrahimin ikinci oğlu İsmayılın (İzmail) {{ас}} nəslindən isə  Allah elçilərindən ən yaxşısını - Məhəmməd peyğəmbəri {{сас}} yetirdi.
 
Politeizm ərəblərə çatdı, buna səbəbkar 'Əmr ibn Luhay əl-Huza'i adlı bir adam oldu. Əbu Hurayra söyləyirdi ki, Allahın Elçisi {{сас}} dedi: "Mən 'Əmr ibn Luhay əl-Huza'ini odun içində öz bağırsaqlarını sürüyən gördüm". <ref>{{аль-Бухари|№=3521}}</ref> Allahın Elçisi {{сас}} həmçinin dedi: "O, İbrahimin dinini dəyişən birinci kəs oldu" <ref>{{аль-Бухари|№=2580}}</ref>. O, Ərəb yarımadasına bütləri gətirən birinci adam oldu. Bundan sonra bütlər daha da çoxaldı. Onları Kəəbənin ətrafında, onun yanında və içərisində qurmağa başladılar. İnsanlar Təkallahlılığı tamamilə tərk etdi və daşlara sitayiş etməyə keçdilər. Əbu Rac' əl-'Ataridi söyləmişdi: "Cahiliyyə dövründə  biz daşlara sitayiş edirdik. Əgər biz birincidən daha yaxşı daş tapırdıqsa, o zaman köhnə daşı qoyub yenisinə sitayiş etməyə başlayırdıq. Əgər ümumiyyətlə daş yox idisə, o zaman biz qumdan təpə düzəldir, qoyunu gətirib bu təpənin üzərinə sağırdıq. Bundan sonra bu təpənin ətrafında dövrə vururduq (tavaf)" <ref>{{аль-Бухари|№=4376}}</ref>. Və Allah o dövrün insanlarını düz yola çəkmək istəyəndə, O, onlara Məhəmməd peyğəmbəri {{сас}} göndərdi ki, o, çağırış etsin: "Tək bir Allaha ibadət edin, sizin (sitayiş etməyinizə layiq olan) başqa bir ilahiniz yoxdur. Axı yalnız O, sitayişə layiqdir. Sizin sitayiş etdiyiniz şey isə eşitmir və görmür və heç nə ilə kömək edə bilmir". Və insanların arasında elələri oldu ki, təkəbbürləndi və qulaq asmayıb dedi: {{ЦК|O, bütün məbudları bir məbudmu etdi? Həqiqətən, bu, əcaib bir şeydir'|38|5}}. Sonra Allahın Elçisinin {{сас}} və onun sahabələrinin çağırışına hər cür mane olmağa başladılar. Ancaq bu, Məkkə bütpərəstlərinə və onları dəstəkləyənlərə heç nə vermədi, əksinə sahabələr imanın dadını bildilər, öz dinində daha da səmimi oldular.
 
== Bütpərəstliyin qadağası haqqında Quranda deyilənlər ==
Quranda bütpərəstliyin qadağan olunması haqqında xeyli məlumat mövcuddur, budur onlardan bəziləri:
 
* {{ЦК|Şübhəsiz ki, Allah Özünə şərik qoşulmasını bağışlamaz, bundan başqa (günahları) isə dilədiyi kimsəyə bağışlayar. Allaha şərik qoşan kəs iftira atmaqla böyük bir günah etmiş olur.|4|48}};
* {{ЦК|'Şübhəsiz ki, Allah Mər-yəm oğlu Məsihdir'– deyənlər artıq kafir oldular. Məsih isə demişdir: 'Ey İsrail oğulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Həqiqətən də, Allaha şərik qoşan kimsəyə, Allah Cənnəti haram etmiş və onun sığınacağı yer Oddur. Zalımlara kömək edən olmayacaqdır.|5|72}};
* {{ЦК|Bir zaman Loğman öz oğluna nəsihət edərək demişdi: 'Oğlum! (Allaha) şərik qoşma. Həqiqətən, Allaha şərik qoşmaq böyük zülmdür!.|31|13}}.
 
== Bütpərəstliyin qadağası haqqında hədislər ==


Məhəmməd Peyğəmbər {{сас}} dedi: "Sizə ən böyük günah haqqında danışımmı? Bu, Allaha şərik qoşmaqdır!" <ref name="Бух">{{аль-Бухари}}</ref><ref name="Мус">{{Муслим}}</ref>. Həmçinin Peyğəmbər {{сас}} dedi: "Yeddi məhvedici günahdan qorunun" və onların sırasında şirki qeyd etdi. <ref name="Бух" /><ref name="Мус" />. Peyğəmbərin ﷺ də şirki pisləyən xeyli hədisləri var.


== Şirk və onun növləri haqqında ==
"Bütpərəstlik" (şirk) "təkallahlılıq" (tövhid) sözünün  antonimidir, necə ki, "imansızlıq" (kufr) sözü "inam" (İman) sözünün antonimidir. Şirk iki növə ayrılır: böyük şirk (şirk əkbər) və kiçik şirk (şirk asqar). Növünü dəqiqləşdirmədən şirkdən danışanda, adətən, böyük şirki nəzərdə tuturlar.


Böyük şirk ən ağır günahdır ki, ona görə insan əbədi olaraq Cəhənnəmdə yanacaq. Quranda deyilir: {{ЦК|Şübhəsiz ki, Allah Ona şərik qoşmağı bağışlamayacaq. Bundan başqa olan (günahları )isə istədiyi kimsəyə bağışlayacaqdır. Allaha şərik qoşan şəxs əlbəttə ki, dərin bir azğınlığa düşmüşdür.|4|116}}.


Затем на протяжении истории многобожие заново появлялось в разных местах. И не смог избежать этого народ [[Ибрахим]]а (Авраам) {{ас}}. Начали они поклоняться идолам, планетам, луне, солнцу. Смилостивился Аллах над ними и послал к ним Ибрахима {{ас}}, которого он наделил праведным [[потомство]]м. Ведь все остальные пророки и посланники от сына Ибрахима, [[Исхак]]а (Исаак) {{ас}}. А из потомства, второго сына Ибрахима, Исма‘иля (Измаил) Аллах вывел лучшего из посланников — пророка [[Мухаммад]]а {{сас}}.
Uca Allah insanı yaratdı, Öz mərhəmətinin müxtəlif növləriylə, yəni ağıl, görmə, eşitmə qabiliyyəti, sağlamlıq, danışmaq, fikrini ifadə etmək bacarığı və s.-lə onu zənginləşdirdi. Uca Allah insanı ətraf mühitin gözəlliyi və faydaları ilə əhatəyə aldı. O, insana onu sevən və onun sevdiyi qohumları, yaxın dostları, əmlakı və yaratmaq imkanını bəxş etdi. Müsəlman bunun üçün Uca Allaha şükr edir və yalnız Ona ibadət edir, ancaq müşrik bütün bu nemətlərdən istifadə edir , ancaq Mərhəmətli Allahı tanımaq, Ona şükr etmək və yalnız Ona ibadət etmək əvəzinə Ona şərik qoşur.


Многобожие дошло до арабов, по причине человека, которого зовут ‘Амр ибн Люхай аль-Хуза‘и. Абу Хурайра {{ра}} рассказывал, что Посланник Аллаха {{сас}} сказал: «''Я видел ‘Амра ибн Люхая аль-Хуза‘и в [[Огонь|Огне]], волочащим свои кишки''»<ref>{{аль-Бухари|№=3521}}</ref>. А также Посланник Аллаха {{сас}} сказал: «''Он первый, кто изменил религию Ибрахима''»<ref>{{аль-Бухари|№=2580}}</ref>. Он первым принёс идолов на Аравийский полуостров. После этого идолов становилось всё больше и больше. Их начали устанавливать возле [[Ка‘ба|Ка‘бы]], вокруг неё и внутри. Люди полностью оставили Единобожие и перешли на поклонение камням. Передается от Абу Раджа‘ аль-‘Атариди {{ра}}, который сказал: «Во [[времена невежества]] мы поклонялись камням. Если мы находили камень лучше первого, то оставляли старый камень и начинали поклоняться новому. А если вообще не было камня, то делали холмик из песка, приводили [[овца|овцу]] и доили её на этот холмик. После этого делали [[обход]] (''[[таваф]]'') вокруг этого холмика»<ref>{{аль-Бухари|№=4376}}</ref>. И когда Аллах пожелал наставить людей того времени на [[прямой путь]], Он послал к ним пророка Мухаммада {{сас}} с призывом: «Поклоняйтесь одному лишь Аллаху, нет у вас другого божества (достойного поклонения). Ведь только Он достоин поклонения. А то, чему поклоняетесь вы, не [[слух|слышит]] и не [[зрение|видит]], и ничем не может помочь». И были среди людей те, которые [[гордость|возгордились]] и не последовали со словами: {{ЦК|Неужели он обратил богов в Единственного Бога? Воистину, это — нечто удивительное!|38|5}}. Затем начали всячески препятствовать [[приглашение|призыву]] Посланника Аллаха {{сас}} и его сподвижников. Однако это ничего не прибавило [[мекка]]нским [[язычник]]ам и тем, кто их поддерживал, а наоборот сподвижники почувствовали вкус [[вера|веры]], стали более [[искренность|искренними]] в своей религии.
Kiçik şirk həmçinin günahdır, ancaq böyük şirkdən fərqli olaraq, o, dindən kənarlaşdırmır. Ancaq yekunda kiçik şirk böyük şirkə gətirib çıxara bildiyi üçün, bu günah şirkin bir növü oldu. Bu səbəbdən kiçik şirk İslamda ağır günahlardan biri hesab edilir. Onu da yadda saxlamaq lazımdır ki, böyük şirk bütün xoş əməllərin heç edilməsinə səbəb olur, bundan fərqli olaraq, kiçik şirk yalnız bu günahla bağlı olan əməli heç edir.


== Коран о запрете многобожия ==
;Böyük şirkin formaları
В Коране большое количество о многобожии, вот некоторые из них:
Təəssüf ki, böyük şirk (şirk əkbər) Allaha müxtəlif cür şərikqoşma formalarına malikdir:
* {{ЦК|Воистину, Аллах не [[прощение|прощает]], когда к Нему приобщают сотоварищей, но прощает все остальные (или менее тяжкие) грехи, кому пожелает.|4|48}};
* {{ЦК|Воистину, кто приобщает к Аллаху сотоварищей, тому Он запретил Рай. Его пристанищем будет [[Геенна]], и у [[беззаконник]]ов не будет помощников.|5|72}};
* {{ЦК|Не приобщай к Аллаху сотоварищей, ибо многобожие является великой [[несправедливость]]ю.|31|13}}.


== Хадисы о запрете многобожия ==
* Şirkin formalarından birinə xas olan cəhət Rəbbin xüsusiyyətlərinin Allahdan qeyrisinə aid edilməsidir. Şirkin bu cür formasının bir nümunəsi Qüdrətli Allahdan başqa kiminsə (və ya nəyinsə) diriltmək və ya öldürmək, yaratmaq və ya yaşatmaq, xeyir vermək və ya ziyan yetirmək bacarığına insanı inandırmaqdan ibarətdir.
Пророк Мухаммад {{сас}} сказал: «''Не поведать ли вам о самом великом грехе? Это приобщение к Аллаху сотоварищей!''»<ref name="Бух">{{аль-Бухари}}</ref><ref name="Мус">{{Муслим}}</ref>. Также Пророк {{сас}} сказал: «''Остерегайтесь семи губительных грехов''», и упомянул среди них ширк<ref name="Бух" /><ref name="Мус" />. [[Хадис]]ов Пророка {{сас}}, в которых строго осуждается ширк также огромное количество.


== Суждение ислама о ширке и его виды ==
* Şirkin digər formasına elə hallar aiddir ki, insan Uca Allahın gözəl adlarında və ya mükəmməl keyfiyyətlərində kimisə (və ya nəyisə) Ona şərik qoşur. Allahın Adlarından birinin, məsələn Əl-Alim ("Hər şeyi bilən") Adının Onun yaratdıqlarının birinə verilməsi və bu Ada yalnız Uca Allaha məxsus mənanın verilməsi bu cür şirkin nümunəsi kimi xidmət edir. Belə şirkin başqa nümunəsi insanın o sözləridir ki: "Allahın səs duyumu Onun yaratdığı hər hansı kəsin səs duyumu ilə eynidir". Və ya, əksinə, əgər insan deyirsə ki, insanların keyfiyyətləri Allahın keyfiyyətlərinə bənzəyir, bu həmçinin şirkin belə formasına aiddir.  
«Многобожие» (''ширк'') является антонимом слова «[[единобожие]]» (''тавхид''), также как слово «[[неверие]]» (''[[куфр]]'') является антонимом слова «[[вера]]» (''[[иман]]''). Многобожие делится на два вида: '''большое многобожие''' (''ширк акбар'') и '''малое многобожие''' (''ширк асгар''). Когда говорят о многобожии без уточнения вида, обычно подразумевают большое многобожие.


Большое многобожие является самым тяжким грехом, из-за которого человек вечно будет гореть в Аду. В Коране сказано: {{ЦК|Воистину, Аллах не прощает, когда к Нему приобщают сотоварищей, но прощает все остальные (или менее тяжкие) грехи, кому пожелает. А кто приобщает к Аллаху сотоварищей, тот впал в глубокое заблуждение.|4|116}}. Всевышний Аллах сотворил человека, облагодетельствовал его разными видами Своей милости, такими как разум, зрение, слух, [[здоровье]], способность [[речь|говорить]], формулировать мысли и т. д. Всевышний Аллах окружил человека [[красота|красотой]] и пользой окружающего мира, Он даровал ему любимых и любящих его [[родственник]]ов, близких [[друг|друзей]], [[имущество]] и возможность созидать. Единобожник [[благодарность|благодарит]] за это Всевышнего Аллаха и поклоняется только Ему, а многобожник пользуется всеми этими благами и вместо того, чтобы признавать Милостивого Аллаха, благодарить Его и поклоняться только Ему Одному, приравнивает к Нему сотоварищей.
* Lakin şirkin ən yayılmış forması ibadətdə Allaha şərik qoşmaqdır. Şirkin bu formasının qınanması bütün peyğəmbərlərin əsas vəzifələrindən biri idi. Hətta ərəb bütpərəstləri Allahı Rəbb kimi tanıyırdılar, amma Ona ilahiləşdirdiklərini şərik qoşurdular. Allahla yanaşı onlar bütlərə və daşlara sitayiş edir, onları Uca Allahla özləri arasında vasitəçi sayır və özlərini Allaha yaxınlaşdıran qüvvə hesab edirdilər. Allahdan başqa Günəşə, Aya, ulduzlara, insana, cinə, mələklərə, heyvanlarlara və ya daşlara sitayiş bütpərəstliyin belə formasının nümunələrinə aiddir. Bu cür yaranmışların adına duaların həsr edilməsi, oruc tutulması, and içilməsi, qurban verilməsi politeizmin təzahürləridir. Əgər insan kimisə Allah qədər ucaldırsa, ona Allaha ümid etdiyi qədər ümid bağlayırsa, ondan Allahdan qorxduğu qədər qorxursa, ona Allaha tabe olduğu kimi tabe olursa, onu Allahı sevdiyi qədər sevirsə, o zaman bu da şirkə gətirir və İslamdan ayırır. Əgər insan dua edərkən bu duanı qəbrə, daşa, ağaca həsr edirsə və ya onların ətrafında dövrə vurursa, onlara and içir və ya qurban verirsə, dualarında Allahdan qeyrisini çağırırsa, belə hərəkətlər həmçinin bütpərəstliyin təzahürü hesab edilir.


Малое многобожие также является грехом, однако в отличие от большого многобожия оно из религии не выводит. Но из-за того, что малое многобожие может в конечном итоге привести к большому многобожию, этот грех стал разновидностью многобожия. По этой причине малое многобожие считается одним из тяжких грехов в исламе. Следует также помнить, что большое многобожие становится причиной аннулирования всех благих дел, в отличие от малого многобожия, которое делает тщетным только тот поступок, который связан с этим грехом.
;Kiçik şirkin formaları


;Формы большого многобожия
Kiçik şirk (şirk asqar) həmçinin müxtəlif formalara malikdir. Kiçik şirkə elə günahlar aiddir ki, onlar bəzi ilkin İslam mənbələrində şirk adını alıb, ancaq bütovlükdə, İslamın bütün mətnləri nəzərə alındıqda, böyük şirkə aid deyillər. Bu cür əməlləri üç növə bölmək olar:
К сожалению, большое многобожие (''ширк акбар'') имеет разные формы приобщения к Аллаху сотоварищей:
* К одной из форм многобожия относится приписывание особенностей Господа кому-либо, помимо Аллаха. Примером такой формы многобожия является убеждение человека в том, что кто-либо (или что-либо), кроме Всемогущего Аллаха способен оживлять или умерщвлять, творить или [[воскрешение|воскрешать]], принести пользу или причинить вред.
* К другой форме многобожия относятся такие случаи, когда человек приравнивает кого-либо (или что-либо) к Всевышнему Аллаху в Его Прекрасных именах или совершенных качествах. Примером такого многобожия служит приписывание одного из Имён Аллаха, например ''[[аль-‘Алим]]'' («Всезнающий»), кому-либо из Его творений, вкладывая в это Имя то, что присуще только Всевышнему Аллаху. Другой пример такого многобожия: слова человека, который говорит: «Слух Аллаха такой же, как и слух кого-либо из его творений». Или, наоборот, если человек говорит, что качества людей похожи на качества Аллаха, то это тоже относится к этой форме многобожия.
* Но самой распространенной формой многобожия является приобщение к Аллаху сотоварищей в поклонении. Осуждение этой формы ширка было одной из основных задач всех пороков. Даже арабские язычники признавали Аллаха как Господа, но придавали Ему сотоварищей в обожествлении. Наряду с Аллахом они поклонялись идолам и истуканам, которых они считали посредниками между ними и Всевышним Аллахом и которые якобы приближали их к Нему. К примерам такой формы многобожия относится поклонение помимо Аллаха Солнцу, Луне, звёздам, человеку, джинну, ангелам, [[животные|животным]] или камням. Посвящение [[молитва|молитв]], [[пост]]а, [[обет]]а, [[жертвоприношение|жертвоприношения]] такого рода творениям является проявлением многобожия. Если человек возвеличивает кого-либо подобно Аллаху, [[упование|уповает]] на него как на Аллаха, [[страх|боится]] его как Аллаха, повинуется ему как Аллаху, любит его как Аллаха, то это тоже приводит к многобожию и выводит из Ислама. В случае, когда человек совершает молитву, посвящая её [[могила|могиле]], камню, [[дерево|дереву]] или совершает обход вокруг них; посвящает им обет или жертвоприношение; взывает помимо Аллаха, такие действия также считаются проявлением многобожия.


;Формы малого многобожия
#Ürəkdə yol verilən kiçik şirk, yəni öz sözlərinə və ya əməllərinə görə hörmət, şöhrət və ya dünyəvi nemətlər əldə etmək niyyətini həyata keçirmə. Bu Allaha görə deyil, insanlara görə edilən əməldir və “riya” ("tamaşa") adlanır. Əgər riya edən kəs Allaha inanandırsa, o zaman o yenə də İslamın əhatəsindən çıxmış hesab olunmur, ancaq günahkar sayılır, amma əgər insan başqa insanları razı salmaq üçün xoş əməllər edirsə, ancaq ürəyində Allaha inam yoxdursa, o zaman bu, “nifak” ("ikiüzlülük") adlanır və belə insan imansız hesab edilir.
Малое многобожие (''ширк асгар'') также имеет разные формы. К малому многобожию относятся такие грехи, которые в некоторых первоисточниках ислама получили название многобожия, но в целом, в свете всех текстов ислама, к большому многобожию не относятся. Такие деяния можно разделить на три вида:
#Dildə edilən şirk kiçik şirkin ikinci formasıdır. Bu formaya Allahdan başqa kimin və ya nəyinsə adına and içmək aiddir, and içən kəsin sözləri belə olur: "çörəyə and içirəm", "valideynlərimin canına and içirəm", "öz uşaqlarımın canına and içirəm" və s. Şirkin bu növünə belə sözləri də aid etmək olar: "Bu, Allaha və sənə xoş gedər". Bunun yerinə belə demək lazımdır: "Bu Allaha, Allahdan sonra isə filan kəsə xoş gedər".
# Малое многобожие совершаемое [[сердце]]м, как совершение [[намерение|намерения]] получить за свои слова или дела уважение, славу или мирское благо. Это то, что совершается не ради Аллаха, а совершается ради людей, и называется ''рийа‘'' («показуха»). Если тот, кто совершает ''рийа‘'' является верующим в Аллаха, то он всё же не выходит из лона ислама, но считается грешником, а если человек совершает [[благие деяния]] ради [[довольство|довольства]] людей и у него нет веры в Аллаха в сердце, то это называется ''нифаком'' («лицемерие») и такой человек считается неверующим.
#Kiçik şirkin üçüncü formasına bəzi əməllərdə şirkin təzahürü aid edilir. Əgər insan əlində sap və ya boynunda daş, sümük yaxud muncuq dənələri şəklində talisman daşıyırsa və hesab edirsə ki, yalnız Allahın iznilə bu əşyalar hər hansı problemdən qurtulmağa və ya hansısa bir məqsədə nail olmağa kömək edir, bu hal bu cür şirkin nümunəsi kimi xidmət edir. Ancaq əgər o hesab edirsə ki, belə əşyalar Allahın izni olmadan da, yəni müstəqil şəkildə xeyir verə bilər, bu hal böyük şirkə gətirir.
# Второй формой малого многобожия является многобожие, совершаемое языком. К нему относится [[клятва]] кем-либо или чем-либо кроме Аллаха, как слова произносящего клятву: «Клянусь [[хлеб]]ом», «клянусь жизнью [[родители|родителей]]», «клянусь здоровьем своих [[дети|детей]]» и т. д. К этому виду многобожия можно отнести и слова: «Это то, что было угодно Аллаху и тебе». Вместо этого следует сказать: «Это то, что пожелал Аллах, а после этого пожелал такой-то человек».
# К третьей форме малого многобожия относится многобожие в некоторых делах. Примером такого многобожия служит ношение нити на руке или [[талисман]]ов на шее, в виде камня, [[кости]] или бусинок при условии, что человек считает, что эти предметы помогают в избавлении от проблемы или достижении какой-то цели только с дозволения Аллаха. А если он считает, что такие предметы могут приносить пользу и без дозволения Аллаха, то есть самостоятельно, то это приводит к большому многобожию.
   
   
Некоторые люди считают, что от [[сглаз]]а их оберегают определённые предметы, которых они вешают в [[дом]]е или на себя. А другие совершают какие-либо дела или отказываются от их совершения следуя [[примета]]м, как вера в то, что чья-то [[рука]] легкая в [[торговля|торговле]], или в то, что чёрная кошка, перебежавшая [[дорога|дорогу]] или цифра тринадцать являются поводом для отказа от совершения дел. Если человек считает, что с дозволения Аллаха какие-то предметы помогают в избавлении от сглаза или какие-то приметы являются поводом для оптимизма или пессимизма, то это приводит к малому многобожию в делах. Причина этого заключается в том, что человек хоть и считает, что всё происходит с дозволения Аллаха, всё же связывает надежду и с этими предметами или приметами, или, наоборот, опасается чего-то, в то время как только на Аллаха нужно надеяться и только Его нужно бояться. А если он считает, что такие предметы или приметы могут избавить от вреда или причинить вред и без дозволения Аллаха, то это тоже приводит к большому многобожию.
Bəzi insanlar hesab edirlər ki, onların evdə və ya öz üzərlərinə asdıqları müəyyən əşyalar onları bəd nəzərdən qoruyur. Digərləri isə, məsələn, ticarətdə kiminsə əlinin yüngül olmasına və ya yolunu keçmiş qara pişiyin yaxud on üç rəqəminin hər hansı işin görülməsindən imtina səbəbi olmasına inananlar kimi, əlamətləri gözləyərək hər hansı əməlləri edir və ya onları etməkdən vaz keçirlər. Əgər insan hesab edirsə ki, Allahın iznilə hansısa əşyalar bəd nəzərdən qorunmağa kömək edir və ya hansısa əlamətlər nikbinlik və ya bədbinlik üçün əsasdır, o zaman bu, əməldə kiçik şirkə gətirir. Bunun səbəbi ondan ibarətdir ki, insan hər şeyin Allahın iznilə mümkün olduğunu hesab etsə də, yenə də ümidini bu əşyalara və ya əlamətlərə bağlayır və ya, əksinə, nədənsə ehtiyat edir, halbuki yalnız Allaha ümid etmək və yalnız Ondan qorxmaq lazımdır. Ancaq əgər o hesab edirsə ki, belə əşyalar və ya əlamətlər Allahın izni olmadan da ziyandan qurtara və ya ziyan vura bilər, o zaman bu, həmçinin böyük şirkə gətirir.


{{Литература}}
{{Литература}}
Строка 87: Строка 90:


[[ar:شرك]]
[[ar:شرك]]
[[az:Çoxtanrılıq]]
[[ru:Многобожие]]
[[en:Polytheism]]
[[en:Polytheism]]
[[tr:Çoktanrıcılık]]
[[tr:Çoktanrıcılık]]

Текущая версия от 20:46, 9 января 2018

Многобожие
ərəbcə
الشرك
kategoriya küfr
sinonimlər politeizm, şirk
Quranda
4:48; 6:64; 7:33, 173; 11:101; 15:96; 16:86; 17:22, 39; 21:24, 29; 22:31; 25:55; 31:13; 34:33; 35:40; 39:45; 109:3


Şirk(ər. ُاَلشِّرْك — əş-Şirkü‎) — Uca Allaha şərikqoşma, həmçinin Allahla yanaşı kiməsə və ya nəyəsə - daşa, insana, günəşə, aya, peyğəmbərə, cinə, ulduza, mələyə və s.-ə sitayişetmə, halbuki yalnız O, Yaradandır. “Şirk” sözünün leksik mənası — "iki nəfərin nəyəsə yiyəliketmə və ya nəyisə idarəetmə hüququnda iştirak etməsi"dir. Şirk şəriətdə "yalnız Allaha məxsus olub yalnız Onun layiq olduğunda Ona kimisə və ya nəyisə şərikqoşma" deməkdir. "Şirk" İslamda ən böyük günahdır. Allaha şərik qoşub müşrik kimi dünyasını dəyişmiş kəs Cəhənnəmə düşəcək. [1] O kəs ki, Allaha inanıb, mömin kimi dünyasını dəyişir, o, Cənnətə girəcək, hətta öz günahlarına görə cəza çəkməli olsa belə. [2]


Yer üzündə politeizmin yaranma tarixi

İslam mənbələrinə görə, ilk dəfə şirk Nuh peyğəmbərin camaatı arasında yaranıb. Peyğəmbərin sahbəsi İbn Abbas tərəfindən bildirilir ki, Nuhla Adəmin arasında on yüzillik zaman fərqi var idi. Bu zaman ərzində insanlar həqiqi Təkallahlılıqda idilər, ancaq bundan sonra iblis onları yoldan çıxardı və Yer üzündə bütpəsəliyin birinci təzahürləri yarandı.

Əl-Buxarinin qeyd etdiyi rəvayətdə Vadd, Suva, Yəğus, Yəuq və Nəsr adlı mömin adamlardan bəhs olunur. Onlar öləndə, şeytan insanlara bu sözlərlə müraciət etdi: "Onlara abidələr ucaldın, axı onlar böyük insanlar olub. Siz pis iş tutanda, onlar sizi dayandırmış, yaxşılığa çağırırmışlar. Onlara abidələr ucaldın ki, bu abidələri görəndə, siz onların mömin olduqlarını yada salasınız və onlara oxşamağa çalışasınız". Və insanlar onlara abidələr ucaltdı. İllər keçdi, yüzilliklər ötdü. Bu insanlara nə üçün abidələr qoyulduğunu bilən kəslər öldü. Və yenidən şeytan insanlara müraciət etdi: "Həqiqətən, bu abidələr sizin atalarınızın illahları idi, atalarınızın dinindən dönməyin, onlara atalarınız sitayiş etdiyi kimi sitayiş edin". Və insanlar bu abidələrə sitayiş etməyə başladılar. Və Allah bu insanları şirkin qaranlığından təkallahlılığın işığına çıxarmaq istədi. O, onlara Nuhu (мир ему) göndərdi və Nuh (мир ему) onları bütlərdən əl çəkməyə və yalnız Allaha ibadət etməyə çağırırdı. O, buna gecə və gündüz, gizlində və aşkarda çağırırdı. Ancaq onlar sözə baxmadılar, təkəbbürləndilər və dedilər: « Öz məbudlarınızı tərk etməyin; Vəddi, Suvaı, Yəğusu, Yəuqu və Nəsri tərk etməyin! [71:23] » Və Nuh (мир ему) Rəbbi çağırdı: « Ey Rəbbim, kafirlərdən yer üzündə bir nəfəri belə sağ qoyma! [71:26] » Və Allah Nuhun (мир ему) çağırışına cavab verdi. Allah iman gətirməyənləri məhv etdi [11:40-44]

Daha sonra tarix boyunca çoxallahlılıq müxtəlif yerlərdə yenidən meydana gəlirdi. Və İbrahimin (Avraam) (мир ему) camaatı bundan qaça bilmədi. Onlar bütlərə, planetlərə, aya, günəşə sitayiş etməyə başladılar. Allahın onlara rəhmi gəldi və O, mömin nəsil (xələflər) bəxş etdiyi İbrahimi (мир ему) onlara göndərdi. Axı sonrakı bütün peyğəmbərlər və elçilər İbrahimin oğlu İshaqdan (İsaak) (мир ему) törəmişlər. İbrahimin ikinci oğlu İsmayılın (İzmail) (мир ему) nəslindən isə Allah elçilərindən ən yaxşısını - Məhəmməd peyğəmbəri ﷺ yetirdi.

Politeizm ərəblərə çatdı, buna səbəbkar 'Əmr ibn Luhay əl-Huza'i adlı bir adam oldu. Əbu Hurayra söyləyirdi ki, Allahın Elçisi ﷺ dedi: "Mən 'Əmr ibn Luhay əl-Huza'ini odun içində öz bağırsaqlarını sürüyən gördüm". [3] Allahın Elçisi ﷺ həmçinin dedi: "O, İbrahimin dinini dəyişən birinci kəs oldu" [4]. O, Ərəb yarımadasına bütləri gətirən birinci adam oldu. Bundan sonra bütlər daha da çoxaldı. Onları Kəəbənin ətrafında, onun yanında və içərisində qurmağa başladılar. İnsanlar Təkallahlılığı tamamilə tərk etdi və daşlara sitayiş etməyə keçdilər. Əbu Rac' əl-'Ataridi söyləmişdi: "Cahiliyyə dövründə biz daşlara sitayiş edirdik. Əgər biz birincidən daha yaxşı daş tapırdıqsa, o zaman köhnə daşı qoyub yenisinə sitayiş etməyə başlayırdıq. Əgər ümumiyyətlə daş yox idisə, o zaman biz qumdan təpə düzəldir, qoyunu gətirib bu təpənin üzərinə sağırdıq. Bundan sonra bu təpənin ətrafında dövrə vururduq (tavaf)" [5]. Və Allah o dövrün insanlarını düz yola çəkmək istəyəndə, O, onlara Məhəmməd peyğəmbəri ﷺ göndərdi ki, o, çağırış etsin: "Tək bir Allaha ibadət edin, sizin (sitayiş etməyinizə layiq olan) başqa bir ilahiniz yoxdur. Axı yalnız O, sitayişə layiqdir. Sizin sitayiş etdiyiniz şey isə eşitmir və görmür və heç nə ilə kömək edə bilmir". Və insanların arasında elələri oldu ki, təkəbbürləndi və qulaq asmayıb dedi: « O, bütün məbudları bir məbudmu etdi? Həqiqətən, bu, əcaib bir şeydir' [38:5] ». Sonra Allahın Elçisinin ﷺ və onun sahabələrinin çağırışına hər cür mane olmağa başladılar. Ancaq bu, Məkkə bütpərəstlərinə və onları dəstəkləyənlərə heç nə vermədi, əksinə sahabələr imanın dadını bildilər, öz dinində daha da səmimi oldular.

Bütpərəstliyin qadağası haqqında Quranda deyilənlər

Quranda bütpərəstliyin qadağan olunması haqqında xeyli məlumat mövcuddur, budur onlardan bəziləri:

  • « Şübhəsiz ki, Allah Özünə şərik qoşulmasını bağışlamaz, bundan başqa (günahları) isə dilədiyi kimsəyə bağışlayar. Allaha şərik qoşan kəs iftira atmaqla böyük bir günah etmiş olur. [4:48] »;
  • « 'Şübhəsiz ki, Allah Mər-yəm oğlu Məsihdir'– deyənlər artıq kafir oldular. Məsih isə demişdir: 'Ey İsrail oğulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Həqiqətən də, Allaha şərik qoşan kimsəyə, Allah Cənnəti haram etmiş və onun sığınacağı yer Oddur. Zalımlara kömək edən olmayacaqdır. [5:72] »;
  • « Bir zaman Loğman öz oğluna nəsihət edərək demişdi: 'Oğlum! (Allaha) şərik qoşma. Həqiqətən, Allaha şərik qoşmaq böyük zülmdür!. [31:13] ».

Bütpərəstliyin qadağası haqqında hədislər

Məhəmməd Peyğəmbər ﷺ dedi: "Sizə ən böyük günah haqqında danışımmı? Bu, Allaha şərik qoşmaqdır!" [6][7]. Həmçinin Peyğəmbər ﷺ dedi: "Yeddi məhvedici günahdan qorunun" və onların sırasında şirki qeyd etdi. [6][7]. Peyğəmbərin ﷺ də şirki pisləyən xeyli hədisləri var.

Şirk və onun növləri haqqında

"Bütpərəstlik" (şirk) "təkallahlılıq" (tövhid) sözünün antonimidir, necə ki, "imansızlıq" (kufr) sözü "inam" (İman) sözünün antonimidir. Şirk iki növə ayrılır: böyük şirk (şirk əkbər) və kiçik şirk (şirk asqar). Növünü dəqiqləşdirmədən şirkdən danışanda, adətən, böyük şirki nəzərdə tuturlar.

Böyük şirk ən ağır günahdır ki, ona görə insan əbədi olaraq Cəhənnəmdə yanacaq. Quranda deyilir: « Şübhəsiz ki, Allah Ona şərik qoşmağı bağışlamayacaq. Bundan başqa olan (günahları )isə istədiyi kimsəyə bağışlayacaqdır. Allaha şərik qoşan şəxs əlbəttə ki, dərin bir azğınlığa düşmüşdür. [4:116] ».

Uca Allah insanı yaratdı, Öz mərhəmətinin müxtəlif növləriylə, yəni ağıl, görmə, eşitmə qabiliyyəti, sağlamlıq, danışmaq, fikrini ifadə etmək bacarığı və s.-lə onu zənginləşdirdi. Uca Allah insanı ətraf mühitin gözəlliyi və faydaları ilə əhatəyə aldı. O, insana onu sevən və onun sevdiyi qohumları, yaxın dostları, əmlakı və yaratmaq imkanını bəxş etdi. Müsəlman bunun üçün Uca Allaha şükr edir və yalnız Ona ibadət edir, ancaq müşrik bütün bu nemətlərdən istifadə edir , ancaq Mərhəmətli Allahı tanımaq, Ona şükr etmək və yalnız Ona ibadət etmək əvəzinə Ona şərik qoşur.

Kiçik şirk həmçinin günahdır, ancaq böyük şirkdən fərqli olaraq, o, dindən kənarlaşdırmır. Ancaq yekunda kiçik şirk böyük şirkə gətirib çıxara bildiyi üçün, bu günah şirkin bir növü oldu. Bu səbəbdən kiçik şirk İslamda ağır günahlardan biri hesab edilir. Onu da yadda saxlamaq lazımdır ki, böyük şirk bütün xoş əməllərin heç edilməsinə səbəb olur, bundan fərqli olaraq, kiçik şirk yalnız bu günahla bağlı olan əməli heç edir.

Böyük şirkin formaları

Təəssüf ki, böyük şirk (şirk əkbər) Allaha müxtəlif cür şərikqoşma formalarına malikdir:

  • Şirkin formalarından birinə xas olan cəhət Rəbbin xüsusiyyətlərinin Allahdan qeyrisinə aid edilməsidir. Şirkin bu cür formasının bir nümunəsi Qüdrətli Allahdan başqa kiminsə (və ya nəyinsə) diriltmək və ya öldürmək, yaratmaq və ya yaşatmaq, xeyir vermək və ya ziyan yetirmək bacarığına insanı inandırmaqdan ibarətdir.
  • Şirkin digər formasına elə hallar aiddir ki, insan Uca Allahın gözəl adlarında və ya mükəmməl keyfiyyətlərində kimisə (və ya nəyisə) Ona şərik qoşur. Allahın Adlarından birinin, məsələn Əl-Alim ("Hər şeyi bilən") Adının Onun yaratdıqlarının birinə verilməsi və bu Ada yalnız Uca Allaha məxsus mənanın verilməsi bu cür şirkin nümunəsi kimi xidmət edir. Belə şirkin başqa nümunəsi insanın o sözləridir ki: "Allahın səs duyumu Onun yaratdığı hər hansı kəsin səs duyumu ilə eynidir". Və ya, əksinə, əgər insan deyirsə ki, insanların keyfiyyətləri Allahın keyfiyyətlərinə bənzəyir, bu həmçinin şirkin belə formasına aiddir.
  • Lakin şirkin ən yayılmış forması ibadətdə Allaha şərik qoşmaqdır. Şirkin bu formasının qınanması bütün peyğəmbərlərin əsas vəzifələrindən biri idi. Hətta ərəb bütpərəstləri Allahı Rəbb kimi tanıyırdılar, amma Ona ilahiləşdirdiklərini şərik qoşurdular. Allahla yanaşı onlar bütlərə və daşlara sitayiş edir, onları Uca Allahla özləri arasında vasitəçi sayır və özlərini Allaha yaxınlaşdıran qüvvə hesab edirdilər. Allahdan başqa Günəşə, Aya, ulduzlara, insana, cinə, mələklərə, heyvanlarlara və ya daşlara sitayiş bütpərəstliyin belə formasının nümunələrinə aiddir. Bu cür yaranmışların adına duaların həsr edilməsi, oruc tutulması, and içilməsi, qurban verilməsi politeizmin təzahürləridir. Əgər insan kimisə Allah qədər ucaldırsa, ona Allaha ümid etdiyi qədər ümid bağlayırsa, ondan Allahdan qorxduğu qədər qorxursa, ona Allaha tabe olduğu kimi tabe olursa, onu Allahı sevdiyi qədər sevirsə, o zaman bu da şirkə gətirir və İslamdan ayırır. Əgər insan dua edərkən bu duanı qəbrə, daşa, ağaca həsr edirsə və ya onların ətrafında dövrə vurursa, onlara and içir və ya qurban verirsə, dualarında Allahdan qeyrisini çağırırsa, belə hərəkətlər həmçinin bütpərəstliyin təzahürü hesab edilir.
Kiçik şirkin formaları

Kiçik şirk (şirk asqar) həmçinin müxtəlif formalara malikdir. Kiçik şirkə elə günahlar aiddir ki, onlar bəzi ilkin İslam mənbələrində şirk adını alıb, ancaq bütovlükdə, İslamın bütün mətnləri nəzərə alındıqda, böyük şirkə aid deyillər. Bu cür əməlləri üç növə bölmək olar:

  1. Ürəkdə yol verilən kiçik şirk, yəni öz sözlərinə və ya əməllərinə görə hörmət, şöhrət və ya dünyəvi nemətlər əldə etmək niyyətini həyata keçirmə. Bu Allaha görə deyil, insanlara görə edilən əməldir və “riya” ("tamaşa") adlanır. Əgər riya edən kəs Allaha inanandırsa, o zaman o yenə də İslamın əhatəsindən çıxmış hesab olunmur, ancaq günahkar sayılır, amma əgər insan başqa insanları razı salmaq üçün xoş əməllər edirsə, ancaq ürəyində Allaha inam yoxdursa, o zaman bu, “nifak” ("ikiüzlülük") adlanır və belə insan imansız hesab edilir.
  2. Dildə edilən şirk kiçik şirkin ikinci formasıdır. Bu formaya Allahdan başqa kimin və ya nəyinsə adına and içmək aiddir, and içən kəsin sözləri belə olur: "çörəyə and içirəm", "valideynlərimin canına and içirəm", "öz uşaqlarımın canına and içirəm" və s. Şirkin bu növünə belə sözləri də aid etmək olar: "Bu, Allaha və sənə xoş gedər". Bunun yerinə belə demək lazımdır: "Bu Allaha, Allahdan sonra isə filan kəsə xoş gedər".
  3. Kiçik şirkin üçüncü formasına bəzi əməllərdə şirkin təzahürü aid edilir. Əgər insan əlində sap və ya boynunda daş, sümük yaxud muncuq dənələri şəklində talisman daşıyırsa və hesab edirsə ki, yalnız Allahın iznilə bu əşyalar hər hansı problemdən qurtulmağa və ya hansısa bir məqsədə nail olmağa kömək edir, bu hal bu cür şirkin nümunəsi kimi xidmət edir. Ancaq əgər o hesab edirsə ki, belə əşyalar Allahın izni olmadan da, yəni müstəqil şəkildə xeyir verə bilər, bu hal böyük şirkə gətirir.

Bəzi insanlar hesab edirlər ki, onların evdə və ya öz üzərlərinə asdıqları müəyyən əşyalar onları bəd nəzərdən qoruyur. Digərləri isə, məsələn, ticarətdə kiminsə əlinin yüngül olmasına və ya yolunu keçmiş qara pişiyin yaxud on üç rəqəminin hər hansı işin görülməsindən imtina səbəbi olmasına inananlar kimi, əlamətləri gözləyərək hər hansı əməlləri edir və ya onları etməkdən vaz keçirlər. Əgər insan hesab edirsə ki, Allahın iznilə hansısa əşyalar bəd nəzərdən qorunmağa kömək edir və ya hansısa əlamətlər nikbinlik və ya bədbinlik üçün əsasdır, o zaman bu, əməldə kiçik şirkə gətirir. Bunun səbəbi ondan ibarətdir ki, insan hər şeyin Allahın iznilə mümkün olduğunu hesab etsə də, yenə də ümidini bu əşyalara və ya əlamətlərə bağlayır və ya, əksinə, nədənsə ehtiyat edir, halbuki yalnız Allaha ümid etmək və yalnız Ondan qorxmaq lazımdır. Ancaq əgər o hesab edirsə ki, belə əşyalar və ya əlamətlər Allahın izni olmadan da ziyandan qurtara və ya ziyan vura bilər, o zaman bu, həmçinin böyük şirkə gətirir.

Qeydlər

  1. ↑ А. Али-заде, 2007.
  2. ↑ аз-Захаби Кабаир.
  3. ↑ al-Buhari as-Sahih. — № 3521.
  4. ↑ al-Buhari as-Sahih. — № 2580.
  5. ↑ al-Buhari as-Sahih. — № 4376.
  6. ↑ 6,0 6,1 al-Buhari as-Sahih.
  7. ↑ 7,0 7,1 Муслим ас-Сахих.

Ədəbiyyat

İstifadə edilən ədəbiyyat
  • Али-заде, А. А. Ширк // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007.
Дополнительная литература

Məqalə haqqında məlumat

  • Müəllif: д-р ислам. наук Гасанов, М. Ш.; E-mail: feedback@quranacademy.org.
  • Biblioqrafik istinad: Şirk [Elektron resurs] // QuranAcademy.org: Quran Akademiyası. 2016—2018 il.
  • URL: http://az.quranacademy.org/encyclopedia/article/Shirk
  • İlk dərc edilməsi tarixi: 11 июля 2017 il.
Основной автор этой статьи — участник MaxAK. Если вы хотите обсудить содержание статьи, то перейдите на страницу обсуждения статьи или на страницу обсуждения участника.

Ссылки: Цитаты / Просмотр (адм) / Википедия / Integrated EQ / Brill: 1-st, 2-nd / Ислам: ЭС / Али-заде, А.

Мета-теги:  / Google / Яндекс : Политеизм, безбожие, божественность, ширк
Источник — https://az.holyquran.wiki/index.php?title=Şirk&oldid=347