{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:2em; width: 310px;"
|colspan="2" |<center>'''Рамадан'''</center>
|-
|''{{s|по-арабски}}''||<center>رمضان‎</center>
|-
|''категория''||месяц
|-
|''в Коране''||{{hqa|2|185}}.
|-
|''синонимы''||рамазан
|-
|''см. также''||[[пост]]
|}
'''Ramadan''' ({{lang-ar|رَمَضَانُ||ramadanu‎‎}}), '''ramazan''' — [[hicri]] [[təqvim|təqvimin]] doqquzuncu, [[oruc]] tutulan [[ay|ayı]]. Müsəlmanların ən əziz saydığı aydır.{{Превью}}

== Etimologiya==
Ayın adı yay mövsümünə aid olan ''r-m-d'' kökündən əmələ gəlir, buna görə də bu ayın başlandığı fəsili göstərir. Qədim zamanlarda [[ərəblər]] aralıq aylarının (''nasi'') vasitəsilə öz ilini günəş ilinə bərabərləşdirməyə çalışırdılar{{sfn|M. Plessner|1993}}.

== Quranda ==
Ramazan — müsəlman təqviminin yeganə ayıdır ki, [[Quran]]da adı çəkilir {{ЦК|Месяц рамадан, в который ниспослан был [[Коран]] (в первый раз) как [[руководство]] для [[люди|людей]] и как ясные [[знамения]] из (верного) руководства и различения. И кто из вас застает этот месяц, пусть соблюдает пост (в дневное время), а кто [[болезнь|болен]] или в [[путник|пути]], то (на нем [[обязанность]] поститься определённое) число других дней. [[Аллах]] хочет для вас облегчения, а не хочет для вас затруднения, и (хочет) чтобы вы довели число (дней поста до месяца) и (чтобы вы) возвеличивали Аллаха за то, что Он вёл вас, – и чтобы вы были [[благодарность|благодарными]]!|2|185}}.

Ayın digər əhəmiyyətli günləri sırasında əl-Biruni Hüseyn ibn Əlinin {{ра}} doğulduğu 6-cı günü, [[Xadicə]]nin {{ра}} vəfat etdiyi 10-cu günü, [[Bədr]] yaxınlığında döyüşün baş verdiyi 17-ci günü, [[Məkkə]]nin [[Məkkənin fəth | fəth]] edildiyi 19-cu günü, [[Əli ibn Abu Talib|Əli]]nin{{ра}} və imam Əli ər-Ridanın vəfat etdikləri 21-ci günü, Əlinin {{ра}} doğulduğu 22-ci günü və, nəhayət, [[əl-Qədr]] (''Ləylət əl-Qədr''){{sfn|Plessner, M.|1993}}gecəsi kimi 27-ci gecəsini xatırlayır. Əfsanəyə əsasən, Ramazan ayının gecələrinin birində [[Hira]] mağarasında Məhəmməd peyğəmbərə {{сас}} birinci dəfə [[vəh]]y {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}} nazil olur. В ''Джами ас-Сагир'' имама [[ас-Суйути]] приводит хадис, в котором сказано: «''[[Свитки]] (сухуф) [[Ибрахим]]а {{ас}} были ниспосланы 1-го рамадана, [[Таурат]] (Тора) был ниспослан 6-го рамадана, [[Инджиль]] (Евангелие) — 13 рамадана, [[Забур]] (Псалтирь) — 18 рамадана, а [[Коран]] — 24 рамадана''»<ref>{{китаб|ас-Суйути|Джами ас-Сагир|№ [http://quranproject.org/40-Hadith-on-the-Quran--575-d 2734]}}</ref>. Таким образом, можно сказать, что месяц рамадан играл исключительную роль для всех Писаний, ниспосланных Аллахом{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Qərb tədqiqatçıları Ramazan ayında tutulan orucu [[Musa]] {{ас}} qanununun ikinci lövhələrinin verilməsi ilə əlaqələndirirlər ki, bu, [[yəhudi]] ənənəsinə əsasən, Kəffarə Günündə (''Yom-Küpür'') {{sfn|M. Plessner|1995}} baş vermişdir.

== Müddəti ==
Hicri təqvimlərdə ayın müddəti 29 və 30 gün arasında tərəddüd edir. Müsəlman ayı, həmçinin Ramazan, təzə ayın çıxması ilə başlanır. Təzə ay aydın göründükdə, yəni astronomik ay doğmasından bir neçə saat sonra. Əgər hansısa səbəblərdən ayı görmək mümkün olmursa, o zaman oruc Şəvval ayının 30 günü keçdikdən sonra hesablanmağa başlanır {{sfn|А. Али-заде|2007}}. Bəzi müasir [[hüquq]]şünas alimlər hesab edirlər ki, əgər [[Yer kürəsi]]nin hər hansı yerində təzə ay qeyd edilmişdirsə, deməli, bu andan etibarən dünyanın hər yerində yeni ay başlanır. Digər alimlər hesab edirlər ki, ayın başlanğıc tarixinin təyin olunması Yer kürəsinin başqa yerlərində təzə ayın görünməsindən asılı deyil və hər bir yaşayış məntəqəsi və ya region ayın başlanmasını müstəqil qaydada müəyyən etməlidir. Bu səbəbdən Ramazan ayının başlanması və bitməsi tarixlərinin təyini regiondan asılı olaraq fərqlənə bilər.

== Əl-Qədr gecəsi ==
Quranda Ramazan ayı gecələrindən biri olan [[Əl-Qədr gecəsi]] (''Ləylət əl-Qədr'') də xatırlanır ki, ona ''[[əl-Qədr]]'' ("Qüdrət") surəsi həsr edilmişdir. Bu gecə “1000 aydan daha gözəl” gecə kimi təsvir edilir ki, həmin gecə mələklər hər bir əmr üçün enər, bu da o deməkdir ki, dan yeri ağaranadək xeyir-dua verilər {{hqa-line|97|1|5}}. Görünür, həmin gecə ''[[əd-Duxan]]'' ("Tüstü") surəsində “xeyir-dualı” gecə kimi xatırlanır {{hqa-line|44|3}}. Bəzi ilahiyyatçılar hesab edirlər ki, əl-Qədr gecəsi Ramazan ayının 27-ci günü yetir {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}}, ancaq bu tarix tam etibarlı deyil. Buna görə də dindar müsəlmanlar Ramazan ayının son on gününün bütün tək gecələrini [[xeyirxah əməl | xeyirxah əməllər]] etməyə sərf edir ki, onlardan biri hər halda əl-Qədr gecəsinə təsadüf edir{{sfn|M. Plessner|1993}}. Hesab edilir ki, bu gecə Allah insanların [[tale|taleləri]] haqqında qərarlar qəbul edir, ona görə də bu gecə [[məscid|məsciddə]] Quran oxumaqla və Allaha yönəlik [[dua]]larla keçiririlir.

== Oruc ==
“Ağ [[sap|sapı]] qara sapdan ayırmaq” mümkün olduğu andan [[günəş]] batanadək dindarlara [[yemək]], [[içmək]] və [[qadın]]larla [[cinsi əlaqələ|cinsi əlaqələdə]] olmaq [[qadağa]]n edilir. [[Zahı]]lar və yolda olan şəxslər oruc tutmaqdan azad olunur.

Ramazan ayının ilin isti fəslinə təsadüf etdiyi zaman müsəlmanların fəallığı gözə çarpacaq qədər yenir. Bəzi müsəlmanlar gecənin çox hissəsini, yəni hava temperaturunun aşağı yenən, yeməyə və içməyə icazə verilən zaman oyaq qalır{{sfn|Plessner, M.|1993}}. Bu zaman çox vaxt [[ticarət]] və sənaye zəifləyir. bəzi işəgötürənlər Ramazan ayında öz işçilərinin iş gününü bir neçə saatlıq qısaldırlar. Oruc "kiçik [[bayram]]la" - ''id əl-fitrlə'' başa çatır.

== Təravih ==
Hər gün gecə [[namaz]]ından (''İşa'') sonra müsəlmanlar birgə qaydada ''Təravih'' namazını qılır, Quran oxuyur, Ramazan ayının son ongünlüyündə isə məsciddə qalıb dini ibadət (''İtikaf'') edirlər{{sfn|А. Али-заде|2007}}.

== Чтение Корана ==
Согласно преданию, в месяц рамадан [[ангел]] [[Джибриль]] читал пророку [[Мухаммад]]у {{сас}} все айаты Корана, которые были ниспосланы за прошедший год. Затем пророк {{сас}} читал эти айаты Джибрилю, который внимательно слушал их. После проверки Пророк {{сас}} читал эти айаты народу в мечети, где народ в свою очередь заучивал их наизусть. Этот процесс был назван ''арза''. В последний рамадан в жизни пророка Мухаммада {{сас}}, этот процесс был исполнен дважды, и был назван ''арза аль-ахира'' («последняя арза»). В истории Корана арза играет исключительную роль, так как благодаря этому, удавалось контролировать обученных чтению Корана людей, и исключить их ошибки и забывание. Таким образом, месяц рамадан является не только месяцем, в который был ниспослан Священный Коран, но и месяцем, в ходе которого проводилась его тщательная проверка{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Желательным является прочтение всего Корана в течение месяца рамадан. Для этой цели Коран разделён на 30 равных частей, которые называются [[джуз]]ами (ар. جزء‎).

{{Литература}}
* {{ИЭС2007|650|Рамадан}}
* {{Гогоберидзе|Рамадан|187}}
* {{Энис/2|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_6208|том=8|стр=418|ref=M. Plessner}}
* {{Энис/1|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_3665|том=6|стр=1111|ref=M. Plessner}}
;Дополнительная литература
* {{ИЭС1991|ЕР|Рамадан|197}}
* {{ЭКорана|Neuwirth, Angelika|Ramadan|EQCOM_00165|том= 4|стр=338}}
* {{IEQ||Ramaḍān|том=5|en=}}
* {{book|Wagtendonck, K.|Fasting in the Koran|Leiden, 1968}}

{{Инфо10|автор = Maqivi
|сортировка =|ссылка = Ramadan
|публикация = 2017-08-26|обновление =2017-12-26
|ИЭК = |ЭК = EQCOM_00165
|ЭИ3 = |ЭИ1 = SIM_3665|ЭИ2 = SIM_6208
|Исламика = |ИЭС1991 =|ИЭС2007 = 650
|Цитатник = |Википедия=
|уровень = 4|важность = высокая
|язык = проверить |шариат = проверить
|мета= }}

{{Дин}}
{{Праздники}}

[[Категория:Пост]]
[[Категория:Təqvim]]

[[ru: Рамадан]]

Ramazan

2017-12-26T22:53:31Z

Hqaweb: /* Oruc */

{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:2em; width: 310px;"
|colspan="2" |<center>'''Рамадан'''</center>
|-
|''{{s|по-арабски}}''||<center>رمضان‎</center>
|-
|''категория''||месяц
|-
|''в Коране''||{{hqa|2|185}}.
|-
|''синонимы''||рамазан
|-
|''см. также''||[[пост]]
|}
'''Ramadan''' ({{lang-ar|رَمَضَانُ||ramadanu‎‎}}), '''ramazan''' — [[hicri]] [[təqvim|təqvimin]] doqquzuncu, [[oruc]] tutulan [[ay|ayı]]. Müsəlmanların ən əziz saydığı aydır.{{Превью}}

== Etimologiya==
Ayın adı yay mövsümünə aid olan ''r-m-d'' kökündən əmələ gəlir, buna görə də bu ayın başlandığı fəsili göstərir. Qədim zamanlarda [[ərəblər]] aralıq aylarının (''nasi'') vasitəsilə öz ilini günəş ilinə bərabərləşdirməyə çalışırdılar{{sfn|M. Plessner|1993}}.

== Quranda ==
Ramazan — müsəlman təqviminin yeganə ayıdır ki, [[Quran]]da adı çəkilir {{ЦК|Месяц рамадан, в который ниспослан был [[Коран]] (в первый раз) как [[руководство]] для [[люди|людей]] и как ясные [[знамения]] из (верного) руководства и различения. И кто из вас застает этот месяц, пусть соблюдает пост (в дневное время), а кто [[болезнь|болен]] или в [[путник|пути]], то (на нем [[обязанность]] поститься определённое) число других дней. [[Аллах]] хочет для вас облегчения, а не хочет для вас затруднения, и (хочет) чтобы вы довели число (дней поста до месяца) и (чтобы вы) возвеличивали Аллаха за то, что Он вёл вас, – и чтобы вы были [[благодарность|благодарными]]!|2|185}}.

Ayın digər əhəmiyyətli günləri sırasında əl-Biruni Hüseyn ibn Əlinin {{ра}} doğulduğu 6-cı günü, [[Xadicə]]nin {{ра}} vəfat etdiyi 10-cu günü, [[Bədr]] yaxınlığında döyüşün baş verdiyi 17-ci günü, [[Məkkə]]nin [[Məkkənin fəth | fəth]] edildiyi 19-cu günü, [[Əli ibn Abu Talib|Əli]]nin{{ра}} və imam Əli ər-Ridanın vəfat etdikləri 21-ci günü, Əlinin {{ра}} doğulduğu 22-ci günü və, nəhayət, [[əl-Qədr]] (''Ləylət əl-Qədr''){{sfn|Plessner, M.|1993}}gecəsi kimi 27-ci gecəsini xatırlayır. Əfsanəyə əsasən, Ramazan ayının gecələrinin birində [[Hira]] mağarasında Məhəmməd peyğəmbərə {{сас}} birinci dəfə [[vəh]]y {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}} nazil olur. В ''Джами ас-Сагир'' имама [[ас-Суйути]] приводит хадис, в котором сказано: «''[[Свитки]] (сухуф) [[Ибрахим]]а {{ас}} были ниспосланы 1-го рамадана, [[Таурат]] (Тора) был ниспослан 6-го рамадана, [[Инджиль]] (Евангелие) — 13 рамадана, [[Забур]] (Псалтирь) — 18 рамадана, а [[Коран]] — 24 рамадана''»<ref>{{китаб|ас-Суйути|Джами ас-Сагир|№ [http://quranproject.org/40-Hadith-on-the-Quran--575-d 2734]}}</ref>. Таким образом, можно сказать, что месяц рамадан играл исключительную роль для всех Писаний, ниспосланных Аллахом{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Qərb tədqiqatçıları Ramazan ayında tutulan orucu [[Musa]] {{ас}} qanununun ikinci lövhələrinin verilməsi ilə əlaqələndirirlər ki, bu, [[yəhudi]] ənənəsinə əsasən, Kəffarə Günündə (''Yom-Küpür'') {{sfn|M. Plessner|1995}} baş vermişdir.

== Müddəti ==
Hicri təqvimlərdə ayın müddəti 29 və 30 gün arasında tərəddüd edir. Müsəlman ayı, həmçinin Ramazan, təzə ayın çıxması ilə başlanır. Təzə ay aydın göründükdə, yəni astronomik ay doğmasından bir neçə saat sonra. Əgər hansısa səbəblərdən ayı görmək mümkün olmursa, o zaman oruc Şəvval ayının 30 günü keçdikdən sonra hesablanmağa başlanır {{sfn|А. Али-заде|2007}}. Bəzi müasir [[hüquq]]şünas alimlər hesab edirlər ki, əgər [[Yer kürəsi]]nin hər hansı yerində təzə ay qeyd edilmişdirsə, deməli, bu andan etibarən dünyanın hər yerində yeni ay başlanır. Digər alimlər hesab edirlər ki, ayın başlanğıc tarixinin təyin olunması Yer kürəsinin başqa yerlərində təzə ayın görünməsindən asılı deyil və hər bir yaşayış məntəqəsi və ya region ayın başlanmasını müstəqil qaydada müəyyən etməlidir. Bu səbəbdən Ramazan ayının başlanması və bitməsi tarixlərinin təyini regiondan asılı olaraq fərqlənə bilər.

== Əl-Qədr gecəsi ==
Quranda Ramazan ayı gecələrindən biri olan [[Əl-Qədr gecəsi]] (''Ləylət əl-Qədr'') də xatırlanır ki, ona ''[[əl-Qədr]]'' ("Qüdrət") surəsi həsr edilmişdir. Bu gecə “1000 aydan daha gözəl” gecə kimi təsvir edilir ki, həmin gecə mələklər hər bir əmr üçün enər, bu da o deməkdir ki, dan yeri ağaranadək xeyir-dua verilər {{hqa-line|97|1|5}}. Görünür, həmin gecə ''[[əd-Duxan]]'' ("Tüstü") surəsində “xeyir-dualı” gecə kimi xatırlanır {{hqa-line|44|3}}. Bəzi ilahiyyatçılar hesab edirlər ki, əl-Qədr gecəsi Ramazan ayının 27-ci günü yetir {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}}, ancaq bu tarix tam etibarlı deyil. Buna görə də dindar müsəlmanlar Ramazan ayının son on gününün bütün tək gecələrini [[xeyirxah əməl | xeyirxah əməllər]] etməyə sərf edir ki, onlardan biri hər halda əl-Qədr gecəsinə təsadüf edir{{sfn|M. Plessner|1993}}. Hesab edilir ki, bu gecə Allah insanların [[tale|taleləri]] haqqında qərarlar qəbul edir, ona görə də bu gecə [[məscid|məsciddə]] Quran oxumaqla və Allaha yönəlik [[dua]]larla keçiririlir.

== Oruc ==
“Ağ [[sap|sapı]] qara sapdan ayırmaq” mümkün olduğu andan [[günəş]] batanadək dindarlara [[yemək]], [[içmək]] və [[qadın]]larla [[cinsi əlaqələ]]də olmaq [[qadağa]]n edilir. [[Zahı]]lar və yolda olan şəxslər oruc tutmaqdan azad olunur.

Ramazan ayının ilin isti fəslinə təsadüf etdiyi zaman müsəlmanların fəallığı gözə çarpacaq qədər yenir. Bəzi müsəlmanlar gecənin çox hissəsini, yəni hava temperaturunun aşağı yenən, yeməyə və içməyə icazə verilən zaman oyaq qalır{{sfn|Plessner, M.|1993}}. Bu zaman çox vaxt [[ticarət]] və sənaye zəifləyir. bəzi işəgötürənlər Ramazan ayında öz işçilərinin iş gününü bir neçə saatlıq qısaldırlar. Oruc "kiçik [[bayram]]la" - ''id əl-fitrlə'' başa çatır.

== Təravih ==
Hər gün gecə [[namaz]]ından (''İşa'') sonra müsəlmanlar birgə qaydada ''Təravih'' namazını qılır, Quran oxuyur, Ramazan ayının son ongünlüyündə isə məsciddə qalıb dini ibadət (''İtikaf'') edirlər{{sfn|А. Али-заде|2007}}.

== Чтение Корана ==
Согласно преданию, в месяц рамадан [[ангел]] [[Джибриль]] читал пророку [[Мухаммад]]у {{сас}} все айаты Корана, которые были ниспосланы за прошедший год. Затем пророк {{сас}} читал эти айаты Джибрилю, который внимательно слушал их. После проверки Пророк {{сас}} читал эти айаты народу в мечети, где народ в свою очередь заучивал их наизусть. Этот процесс был назван ''арза''. В последний рамадан в жизни пророка Мухаммада {{сас}}, этот процесс был исполнен дважды, и был назван ''арза аль-ахира'' («последняя арза»). В истории Корана арза играет исключительную роль, так как благодаря этому, удавалось контролировать обученных чтению Корана людей, и исключить их ошибки и забывание. Таким образом, месяц рамадан является не только месяцем, в который был ниспослан Священный Коран, но и месяцем, в ходе которого проводилась его тщательная проверка{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Желательным является прочтение всего Корана в течение месяца рамадан. Для этой цели Коран разделён на 30 равных частей, которые называются [[джуз]]ами (ар. جزء‎).

{{Литература}}
* {{ИЭС2007|650|Рамадан}}
* {{Гогоберидзе|Рамадан|187}}
* {{Энис/2|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_6208|том=8|стр=418|ref=M. Plessner}}
* {{Энис/1|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_3665|том=6|стр=1111|ref=M. Plessner}}
;Дополнительная литература
* {{ИЭС1991|ЕР|Рамадан|197}}
* {{ЭКорана|Neuwirth, Angelika|Ramadan|EQCOM_00165|том= 4|стр=338}}
* {{IEQ||Ramaḍān|том=5|en=}}
* {{book|Wagtendonck, K.|Fasting in the Koran|Leiden, 1968}}

{{Инфо10|автор = Maqivi
|сортировка =|ссылка = Ramadan
|публикация = 2017-08-26|обновление =2017-12-26
|ИЭК = |ЭК = EQCOM_00165
|ЭИ3 = |ЭИ1 = SIM_3665|ЭИ2 = SIM_6208
|Исламика = |ИЭС1991 =|ИЭС2007 = 650
|Цитатник = |Википедия=
|уровень = 4|важность = высокая
|язык = проверить |шариат = проверить
|мета= }}

{{Дин}}
{{Праздники}}

[[Категория:Пост]]
[[Категория:Təqvim]]

[[ru: Рамадан]]

Ramazan

2017-12-26T22:53:03Z

Hqaweb: /* Əl-Qədr gecəsi */

{| class="wikitable" style="float:right; margin-left:2em; width: 310px;"
|colspan="2" |<center>'''Рамадан'''</center>
|-
|''{{s|по-арабски}}''||<center>رمضان‎</center>
|-
|''категория''||месяц
|-
|''в Коране''||{{hqa|2|185}}.
|-
|''синонимы''||рамазан
|-
|''см. также''||[[пост]]
|}
'''Ramadan''' ({{lang-ar|رَمَضَانُ||ramadanu‎‎}}), '''ramazan''' — [[hicri]] [[təqvim|təqvimin]] doqquzuncu, [[oruc]] tutulan [[ay|ayı]]. Müsəlmanların ən əziz saydığı aydır.{{Превью}}

== Etimologiya==
Ayın adı yay mövsümünə aid olan ''r-m-d'' kökündən əmələ gəlir, buna görə də bu ayın başlandığı fəsili göstərir. Qədim zamanlarda [[ərəblər]] aralıq aylarının (''nasi'') vasitəsilə öz ilini günəş ilinə bərabərləşdirməyə çalışırdılar{{sfn|M. Plessner|1993}}.

== Quranda ==
Ramazan — müsəlman təqviminin yeganə ayıdır ki, [[Quran]]da adı çəkilir {{ЦК|Месяц рамадан, в который ниспослан был [[Коран]] (в первый раз) как [[руководство]] для [[люди|людей]] и как ясные [[знамения]] из (верного) руководства и различения. И кто из вас застает этот месяц, пусть соблюдает пост (в дневное время), а кто [[болезнь|болен]] или в [[путник|пути]], то (на нем [[обязанность]] поститься определённое) число других дней. [[Аллах]] хочет для вас облегчения, а не хочет для вас затруднения, и (хочет) чтобы вы довели число (дней поста до месяца) и (чтобы вы) возвеличивали Аллаха за то, что Он вёл вас, – и чтобы вы были [[благодарность|благодарными]]!|2|185}}.

Ayın digər əhəmiyyətli günləri sırasında əl-Biruni Hüseyn ibn Əlinin {{ра}} doğulduğu 6-cı günü, [[Xadicə]]nin {{ра}} vəfat etdiyi 10-cu günü, [[Bədr]] yaxınlığında döyüşün baş verdiyi 17-ci günü, [[Məkkə]]nin [[Məkkənin fəth | fəth]] edildiyi 19-cu günü, [[Əli ibn Abu Talib|Əli]]nin{{ра}} və imam Əli ər-Ridanın vəfat etdikləri 21-ci günü, Əlinin {{ра}} doğulduğu 22-ci günü və, nəhayət, [[əl-Qədr]] (''Ləylət əl-Qədr''){{sfn|Plessner, M.|1993}}gecəsi kimi 27-ci gecəsini xatırlayır. Əfsanəyə əsasən, Ramazan ayının gecələrinin birində [[Hira]] mağarasında Məhəmməd peyğəmbərə {{сас}} birinci dəfə [[vəh]]y {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}} nazil olur. В ''Джами ас-Сагир'' имама [[ас-Суйути]] приводит хадис, в котором сказано: «''[[Свитки]] (сухуф) [[Ибрахим]]а {{ас}} были ниспосланы 1-го рамадана, [[Таурат]] (Тора) был ниспослан 6-го рамадана, [[Инджиль]] (Евангелие) — 13 рамадана, [[Забур]] (Псалтирь) — 18 рамадана, а [[Коран]] — 24 рамадана''»<ref>{{китаб|ас-Суйути|Джами ас-Сагир|№ [http://quranproject.org/40-Hadith-on-the-Quran--575-d 2734]}}</ref>. Таким образом, можно сказать, что месяц рамадан играл исключительную роль для всех Писаний, ниспосланных Аллахом{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Qərb tədqiqatçıları Ramazan ayında tutulan orucu [[Musa]] {{ас}} qanununun ikinci lövhələrinin verilməsi ilə əlaqələndirirlər ki, bu, [[yəhudi]] ənənəsinə əsasən, Kəffarə Günündə (''Yom-Küpür'') {{sfn|M. Plessner|1995}} baş vermişdir.

== Müddəti ==
Hicri təqvimlərdə ayın müddəti 29 və 30 gün arasında tərəddüd edir. Müsəlman ayı, həmçinin Ramazan, təzə ayın çıxması ilə başlanır. Təzə ay aydın göründükdə, yəni astronomik ay doğmasından bir neçə saat sonra. Əgər hansısa səbəblərdən ayı görmək mümkün olmursa, o zaman oruc Şəvval ayının 30 günü keçdikdən sonra hesablanmağa başlanır {{sfn|А. Али-заде|2007}}. Bəzi müasir [[hüquq]]şünas alimlər hesab edirlər ki, əgər [[Yer kürəsi]]nin hər hansı yerində təzə ay qeyd edilmişdirsə, deməli, bu andan etibarən dünyanın hər yerində yeni ay başlanır. Digər alimlər hesab edirlər ki, ayın başlanğıc tarixinin təyin olunması Yer kürəsinin başqa yerlərində təzə ayın görünməsindən asılı deyil və hər bir yaşayış məntəqəsi və ya region ayın başlanmasını müstəqil qaydada müəyyən etməlidir. Bu səbəbdən Ramazan ayının başlanması və bitməsi tarixlərinin təyini regiondan asılı olaraq fərqlənə bilər.

== Əl-Qədr gecəsi ==
Quranda Ramazan ayı gecələrindən biri olan [[Əl-Qədr gecəsi]] (''Ləylət əl-Qədr'') də xatırlanır ki, ona ''[[əl-Qədr]]'' ("Qüdrət") surəsi həsr edilmişdir. Bu gecə “1000 aydan daha gözəl” gecə kimi təsvir edilir ki, həmin gecə mələklər hər bir əmr üçün enər, bu da o deməkdir ki, dan yeri ağaranadək xeyir-dua verilər {{hqa-line|97|1|5}}. Görünür, həmin gecə ''[[əd-Duxan]]'' ("Tüstü") surəsində “xeyir-dualı” gecə kimi xatırlanır {{hqa-line|44|3}}. Bəzi ilahiyyatçılar hesab edirlər ki, əl-Qədr gecəsi Ramazan ayının 27-ci günü yetir {{sfn|Г. Гогоберидзе|2009}}, ancaq bu tarix tam etibarlı deyil. Buna görə də dindar müsəlmanlar Ramazan ayının son on gününün bütün tək gecələrini [[xeyirxah əməl | xeyirxah əməllər]] etməyə sərf edir ki, onlardan biri hər halda əl-Qədr gecəsinə təsadüf edir{{sfn|M. Plessner|1993}}. Hesab edilir ki, bu gecə Allah insanların [[tale|taleləri]] haqqında qərarlar qəbul edir, ona görə də bu gecə [[məscid|məsciddə]] Quran oxumaqla və Allaha yönəlik [[dua]]larla keçiririlir.

== Oruc ==
“Ağ [[sap]]ı qara sapdan ayırmaq” mümkün olduğu andan [[günəş]] batanadək dindarlara [[yemək]], [[içmək]] və [[qadın]]larla [[cinsi əlaqələ]]də olmaq [[qadağa]]n edilir. [[Zahı]]lar və yolda olan şəxslər oruc tutmaqdan azad olunur.

Ramazan ayının ilin isti fəslinə təsadüf etdiyi zaman müsəlmanların fəallığı gözə çarpacaq qədər yenir. Bəzi müsəlmanlar gecənin çox hissəsini, yəni hava temperaturunun aşağı yenən, yeməyə və içməyə icazə verilən zaman oyaq qalır{{sfn|Plessner, M.|1993}}. Bu zaman çox vaxt [[ticarət]] və sənaye zəifləyir. bəzi işəgötürənlər Ramazan ayında öz işçilərinin iş gününü bir neçə saatlıq qısaldırlar. Oruc "kiçik [[bayram]]la" - ''id əl-fitrlə'' başa çatır.

== Təravih ==
Hər gün gecə [[namaz]]ından (''İşa'') sonra müsəlmanlar birgə qaydada ''Təravih'' namazını qılır, Quran oxuyur, Ramazan ayının son ongünlüyündə isə məsciddə qalıb dini ibadət (''İtikaf'') edirlər{{sfn|А. Али-заде|2007}}.

== Чтение Корана ==
Согласно преданию, в месяц рамадан [[ангел]] [[Джибриль]] читал пророку [[Мухаммад]]у {{сас}} все айаты Корана, которые были ниспосланы за прошедший год. Затем пророк {{сас}} читал эти айаты Джибрилю, который внимательно слушал их. После проверки Пророк {{сас}} читал эти айаты народу в мечети, где народ в свою очередь заучивал их наизусть. Этот процесс был назван ''арза''. В последний рамадан в жизни пророка Мухаммада {{сас}}, этот процесс был исполнен дважды, и был назван ''арза аль-ахира'' («последняя арза»). В истории Корана арза играет исключительную роль, так как благодаря этому, удавалось контролировать обученных чтению Корана людей, и исключить их ошибки и забывание. Таким образом, месяц рамадан является не только месяцем, в который был ниспослан Священный Коран, но и месяцем, в ходе которого проводилась его тщательная проверка{{sfn|А. Али-заде|2007|loc=[https://dic.academic.ru/dic.nsf/islam/428 Коран]}}.

Желательным является прочтение всего Корана в течение месяца рамадан. Для этой цели Коран разделён на 30 равных частей, которые называются [[джуз]]ами (ар. جزء‎).

{{Литература}}
* {{ИЭС2007|650|Рамадан}}
* {{Гогоберидзе|Рамадан|187}}
* {{Энис/2|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_6208|том=8|стр=418|ref=M. Plessner}}
* {{Энис/1|Plessner, M.|Ramaḍān|SIM_3665|том=6|стр=1111|ref=M. Plessner}}
;Дополнительная литература
* {{ИЭС1991|ЕР|Рамадан|197}}
* {{ЭКорана|Neuwirth, Angelika|Ramadan|EQCOM_00165|том= 4|стр=338}}
* {{IEQ||Ramaḍān|том=5|en=}}
* {{book|Wagtendonck, K.|Fasting in the Koran|Leiden, 1968}}

{{Инфо10|автор = Maqivi
|сортировка =|ссылка = Ramadan
|публикация = 2017-08-26|обновление =2017-12-26
|ИЭК = |ЭК = EQCOM_00165
|ЭИ3 = |ЭИ1 = SIM_3665|ЭИ2 = SIM_6208
|Исламика = |ИЭС1991 =|ИЭС2007 = 650
|Цитатник = |Википедия=
|уровень = 4|важность = высокая
|язык = проверить |шариат = проверить
|мета= }}

{{Дин}}
{{Праздники}}

[[Категория:Пост]]
[[Категория:Təqvim]]

[[ru: Рамадан]]